Yazıları ve Konuşmaları

05 Ağu

Posted at 11:51h in Yazıları ve Konuşmaları

Zorbalığa uğrayan çocukların neredeyse yarısı kimseye söylemiyor. Ve okulla konuşmak tek başına mağduriyeti azaltmıyor. 116 çalışmayı ve 603.231 katılımcıyı birleştiren analizde çocuk ve ergenlerin dörtte biri zorbalık mağduru. Türkiye'de 6.202 öğrenciyle yapılan çalışmada geleneksel zorbalık mağduriyeti yüzde 33, siber zorbalık mağduriyeti yüzde 17. Bu bir çocukluk evresi...

02 Ağu

Posted at 17:20h in Genel, Yazıları ve Konuşmaları

Hiçbir şey yapmadığınızı sandığınız anlarda beyniniz en pahalı ağlarından birini çalıştırıyor. Adı Default Mode Network, yani varsayılan mod ağı. Fark ediliş biçimi ilginçti: dikkat isteyen görevler sırasında bazı bölgelerin aktivitesi artmıyor, tam tersine düşüyordu (Raichle, Annu Rev Neurosci 2015). Dört ana durağı var: medial prefrontal korteks, posterior singulat...

29 Tem

Posted at 00:13h in Güncel Makaleler

İster kader deyin, ister şans, ister nasip. Başarı ve başarısızlıklarımızdaki payları sandığımızdan büyük. Anlam aramak insani ve sağlıklıdır. Beyin, başına geleni açıklamak ve bir örüntü kurmak ister. Sorun, her sonucu tümüyle kendi çabamıza ya da kusurumuza yazdığımızda başlar. Çünkü hikayenin önemli bir kısmı, biz seçmeden yazılıyor. Peki...

27 Tem

Posted at 13:54h in Güncel Makaleler

Psikiyatrik ilaç kullanıyorsanız bırakmayın. Sadece tek bir şey söyleyin: çocuk düşünüyor musunuz? Antidepresan, duygudurum düzenleyici, antipsikotik. Hangi ilaç olursa olsun, reçete yazılırken çocuk planınız varsa ya da korunmuyorsanız bunu hekiminize söyleyin. Doktorunuz sormasa bile. Çünkü bu konuşma çoğu zaman hiç açılmıyor. 488.175 kadınlık çalışmada, gebelikte riskli sayılan...

19 Tem

Posted at 21:40h in Güncel Makaleler

"Az kalsın kazanıyordum" cümlesi, beyin için kayıp gibi değil, kazanç gibi işlenebiliyor. Neuron dergisinde yayımlanan çalışmada (Clark ve ark., 2009) katılımcılar slot makinesinde kıl payı kaçırdıkları sonuçları tam kayıptan daha az keyifli buldu. Buna rağmen oynama istekleri arttı. Beyin görüntülemede ventral striatum ve insula, yani gerçek...

19 Tem

Posted at 00:24h in Güncel Makaleler

Zihninizi "Salabilme" Sanatı Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar    Zihnimize bir günde 30–70 bin düşünce geliyor. Sorun düşüncelerin gelmesi değil; hangisiyle saatlerce oturduğumuz. Ruminasyon: Geçmişe dönük tekrarlayan düşünme. "Neden bu hale geldim?" Sorun çözme gibi görünür ama verimsizdir; uykusuzluk ve enerji kaybı üretir. Kilit soru: bunca yıl düşünüp durmak...

18 Tem

Posted at 21:13h in Güncel Makaleler

Psikiyatrinin en etkili tedavisi, aynı zamanda en az konuşulanı. Bunun nedeni etkisizlik değil. Dirençli depresyonda 69 randomize çalışma ve 10.285 katılımcıyı kapsayan bir ağ meta-analizinde 25 farklı tedavi karşılaştırıldı. Plaseboya karşı en yüksek yanıt olasılık oranı elektrokonvülsif tedaviye (EKT) aitti: OR 12,86. Ulusal verilerde depresyonda yanıt...

18 Tem

Posted at 21:09h in Güncel Makaleler

Hatan seni tanımlamaz: onu onarma çaban, iyileşme kapasiteni gösterir. 🌿 Hepimiz kusurluyuz; hata yaparız, bazen hata yapmasak bile bir şey içimizi acıtır. Psikodinamik bakış açısından asıl belirleyici çoğu zaman hatanın kendisi değil, ardından gelen "telafi" (onarım) çabasıdır. Freud, "Yas ve Melankoli"de (1917) sağlıklı yası —kaybı işleyip dünyayla...

17 Tem

Posted at 11:54h in Güncel Makaleler

Bir duyguyu "düşünme" dediğin an, zihnin tam da onu düşünür. Peki çözüm ne? Duyguları zorla bastırmaya çalışmak çoğu zaman ters teper: kısa vadede rahatlatır, ama yükü büyütür. "Beyaz ayı" deneyinden bu yana biliyoruz ki bir düşünceyi kovmaya çalışmak onu geri getirebilir (Wegner ve ark., 1987). Aynı...

16 Tem

Posted at 18:15h in Güncel Makaleler

Yalnızlığı susturmak için içiyoruz — ama esrar çoğu zaman o yalnızlığı sessizce büyütüyor olabilir. Düzenli esrar kullanımı, ruh sağlığı ve sosyal bağ açısından ılımlı ama tutarlı riskler taşıyor. Kanıtlar ne diyor? Depresyon riski artıyor. Boylamsal meta-analizlerde kullananlarda depresyon riski daha yüksek (OR ~1,3), ağır kullanımda daha da...