Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EKT etkisinin nörobiyolojik mekanizmaları: nöroplastisite ve yeniden bağlanma

Neurobiological mechanisms of ect action: neuroplasticity and rewiring

Mevcut kanıtlar EKT'nin geri dönüşsüz hücresel hasar ya da ilerleyici yapısal beyin hasarı yarattığı görüşünü desteklemiyor; bulgular nöroplastik süreçlere ve devre düzeyinde yeniden yapılanmaya işaret ediyor.

Konuşma, ağır depresyon ve katatonide en etkili tedavilerden biri olan elektrokonvulsif tedavinin (electroconvulsive therapy, ECT) beyin üzerindeki etkilerine dair bilgiyi klinisyene yönelik bir çerçevede derlemeyi amaçlıyor; EKT'nin "beyin hasarı" yaptığı yolundaki yerleşik yanlış inanışın damgalanmaya katkı verdiği, tedaviye erişimi geciktirdiği ve yaşam kurtarıcı olabilecek bir girişimi engelleyebildiği belirtiliyor. Kanıt tabanı olarak hayvan modelleri, post mortem çalışmalar, kan biyobelirteçleri (blood biomarkers) ve in vivo nörogörüntüleme çalışmaları ele alınıyor. Bu kaynakların hiçbiri EKT'nin geri dönüşsüz hücresel yaralanma ya da ilerleyici yapısal hasar oluşturduğu görüşünü desteklemiyor; birbirine yakınsayan bulgular nörogenez, gliogenez, sinaptogenez, anjiyogenez ve geniş ölçekli devre yeniden düzenlenmesini içeren nöroplastik süreçleri işaret ediyor. İnsan MR çalışmaları EKT sonrasında hipokampus hacminde tutarlı biçimde geçici artışlar bildiriyor; difüzyon MR (diffusion MRI) verileri bu değişikliklerin ödem ya da doku hasarından çok nöroplastik yeniden şekillenmeyle uyumlu olduğunu gösteriyor. Daha yeni boylamsal (longitudinal) görüntüleme çalışmaları ise akut nöral pertürbasyonun ardından adaptif plastisite ve terapötik ağ yeniden düzenlenmesinin geldiği aşamalı bir süreci düşündürüyor. Klinik anlamı: bu kanıtlar hastalara ve ailelere kanıta dayalı ve güven verici bir dille aktarılabilir ve bu yolla tedavi çevresindeki damgalanma azaltılabilir.

Tüm WCP 2026 özetleri