Okumalar ve Makaleler
Okumalar ve Makaleler
Zihin dünyanıza ışık tutacak güncel makaleler.
29 Ekim 2026
İşsizliğin ruhsal etkileri: iş yalnızca gelir değil, beş psikolojik ihtiyaç; yapay zekâ çağında iş güvencesizliği ve korunma yolları
İşsizlik yalnızca gelir kaybı değildir. İş; zaman yapısı, sosyal temas, ortak amaç, statü ve etkinlik ihtiyacını da karşılar. 🧠 Marie Jahoda'nın gizli yoksunluk modeli (latent deprivation) bu beş işlevi tanımlar. Birçok çalışmanın sonuçlarını birleştiren 2023 tarihli bir analizde (meta analiz) çalış
29 Ekim 2026
Kilo derdi yokken yemekten kaçınmak: ARFID'i tanımak, ne zaman yardım almalı, tedavide neler var?
Sık duyulan bir cümle: "Kilo vermek istemiyorum ama yemek bir türlü boğazımdan geçmiyor." Bu durum, adı pek bilinmeyen bir yeme bozukluğunun, ARFID'in işareti olabilir. Bu yazıda onu nasıl tanıyabileceğinizi, ne zaman ve kime başvurmanız gerektiğini, tedavide neler olduğunu ve bu bilginin ne kadar s
28 Ekim 2026
1923'te bir sonbahar sabahı toprağa küçük bir fidan dikildi. Fidanı diken adam,
1923'te bir sonbahar sabahı toprağa küçük bir fidan dikildi. Fidanı diken adam, onu bir çocuğa emanet etti. Kışlar geldi, rüzgârlar esti, dallar sallandı. Ama ağaç büyümeye devam etti. Çünkü kökleri derindeydi: akıl, bilim, özgürlük ve birlikte yaşamak. Psikolojide de değerler kökler gibidir. Zor gü
28 Ekim 2026
Her kış gelen depresyon: parlak ışık tedavisi nasıl ve ne kadar işe yarıyor?
Sık sorulan bir soru: "Her kış aynı şey oluyor, baharda geçiyor. Bu bir hastalık mı, ışık gerçekten iyi gelir mi?" Bu yazıda kış depresyonunun ne olduğunu, ne zaman bir hekime başvurmanın iyi olacağını ve parlak ışık tedavisinin nasıl etki ettiğini bulacaksınız. Diğer tedavi seçeneklerini ve bu bilg
28 Ekim 2026
Parlak ışık tedavisi: kış depresyonunda sağlam, diğer hastalıklarda karışık kanıt
Havalar kararınca muayenede ışık kutusu sık gündeme geliyor. Kanıtın gücü, hangi hastalıktan söz ettiğimize göre değişiyor. En sağlam yer kış depresyonu. 19 randomize çalışmanın meta analizinde (çalışmaları birleştiren analiz) ışık, plasebo ışıktan etkili bulundu; çalışmalar küçük ve farklı. Mevsiml
27 Ekim 2026
Hep enerjik ve neşeli misiniz? Hipertimik mizacın güçlü yanları ve dikkat isteyen noktaları
Sık sorulan bir soru: "Hep enerjiğim, az uyuyorum, neşem bitmiyor. Bu bir sorun mu?" Bu tarzın literatürde bir adı var: hipertimik mizaç. Bu yazıda onun ne olduğunu, ne zaman bir uzmana danışmanın iyi olacağını, araştırmaların güçlü yanları ve riskleri hakkında ne söylediğini ve bu bilginin ne kadar
27 Ekim 2026
DEHB'de grup terapisi: literatür
DEHB'de grup terapisi gerçekten işe yarıyor mu? Literatüre baktım. Kısa cevap: evet, ama ilacın yerine değil, yanında. Yetişkin DEHB'de temel tedavi ilaç. Fakat ilaçla belirtileri azalan pek çok kişi hâlâ başlayamamaktan, ertelemekten, düzensizlikten ve kendine kızmaktan yakınıyor. Psikoterapi tam b
25 Ekim 2026
Çok üzüldüğüm için mi kanser oldum? Büyük çalışmaların cevabı ve suçluluk yükünü bırakmanın yolları
Sık sorulan bir soru: "Çok üzüldüm, çok stres yaşadım; kanser ondan mı oldu?" Bu yazı, yüz binlerce kişiyi yıllarca izleyen çalışmaların bu soruya ne dediğini, bu düşüncenin neden ağır bir yük olabildiğini ve sıkıntı uzadığında hangi desteğin işe yaradığını anlatıyor. Kanser tanısı almış kişiler, ya
24 Ekim 2026
Bir düşünce gerçek mi, zihinden geçen bir olay mı? Metakognitif terapide iki mod ve kanıtı
Çok kişinin aklındaki soru: "Bu düşünceyi kafamdan atamıyorum, ne yapmalıyım?" Metakognitif terapi bu soruya alışılmadık bir yerden bakar: düşüncenin ne söylediğinden çok, onunla nasıl bir ilişki kurduğunuza. Bu yazıda yaklaşımın iki temel kavramını, ne zaman yardım almanın yerinde olacağını ve teda
24 Ekim 2026
Mutmain olmak: kabul ve kararlılık terapisi, öz şefkat ve yatışmanın biyolojisi
Mutmain olmanın literatürdeki en yakın karşılıkları kabul ve öz şefkat. Mutmain, TDK sözlüğünde “inanmış, gönlü kanmış, emin olan” diye geçiyor. Literatürde bu adla ölçülen bir yapı yok; ölçülen üç yakın kavram kabul, psikolojik esneklik ve öz şefkat. Öz şefkat ile psikopatoloji arasında 14 çalışmal
21 Ekim 2026
"Tanı almak istemiyorum, tanı alırsam ne olacak?"
"Tanı almak istemiyorum, tanı alırsam ne olacak?" Dün neyseniz yarın da olursunuz. Tanı yalnızca olanın adını koyar. Ve o tanı size özeldir: 18 yaşından büyük bir yetişkin, tanısını kimseye ilan etmek ya da ibraz etmek zorunda değildir. Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir. Dr. Tuba Güleç'in
19 Ekim 2026
Yapay zekâ ile birlikte ruhlar daha da yapaylaşır mı?
Aynı empatik yanıt, yapay zekâya atfedildiğinde insana atfedildiğinden daha az destekleyici bulunuyor: 9 çalışma, 6.282 kişi. 🤖 Sohbet botlarını sosyal bir muhatap gibi yaşamamızın arkasında insansılaştırma (antropomorfizm), karşıdakine zihin atfetme ve tek yönlü duygusal bağ (parasosyal bağlanma) g