Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1001

Katatoni ile işlevsel nörolojik bozukluk spektrumunda yol almak: uyarlanabilir EKT ve davranışçı stratejiler

NAVIGATING THE CATATONIA–FUNCTIONAL NEUROLOGIC DISORDER SPECTRUM: ADAPTIVE ECT AND BEHAVIORAL STRATEGIES

Katatoni ile işlevsel nörolojik bozukluk aynı hastada bir arada bulunabilir; boylamsal yeniden değerlendirme, sürdürüm EKT aralıklarının uzatılmasına ve davranışçı girişimlerin eklenmesine yön vererek klinik dengenin korunmasını sağlamıştır.

Bu olgu sunumunun amacı, katatoni ile işlevsel nörolojik bozukluğun (functional neurological disorder, FND) örtüştüğü karmaşık psikomotor tabloda boylamsal değerlendirmenin elektrokonvülzif tedavi (electroconvulsive therapy, ECT) planlamasını ve davranışçı girişimlerin eklenmesini nasıl yönlendirdiğini göstermektir. Olgu, obsesif kompulsif bozukluk, depresyon, sınırda entelektüel işlevsellik, hafif nörokognitif bozukluk, çok sayıda psikiyatrik yatış ve çok sayıda psikotrop ilaç denemesi öyküsü olan 35 yaşında bir erkek hastadır. Klinik tablo mutizm, hareketsizlik, psikomotor bozukluk ve işlevsel gerilemeyle giden yineleyici dönemlerden, sık acil servis başvurusu ve yatıştan oluşmakta; izlemde boylamsal klinik değerlendirme, Bush Francis Katatoni Değerlendirme Ölçeği (Bush Francis Catatonia Rating Scale, BFCRS) ve hastanın kendi doldurduğu belirti günlüğü kullanılmıştır. Yineleyici psikomotor dönemler için sürdürüm EKT başlanmış, başlangıcın ardından acil servis başvuruları ve psikiyatrik yatışlarda belirgin azalma görülmüş; erken dönemler gegenhalten dahil klasik katatonik özellikler gösterirken, belirtiler EKT aralığı yedi günü aştığında yinelemiştir. Sonraki dönemler giderek daha atipik özellikler göstermiştir: mutizm sırasında mesajlaşma becerisinin korunması, tutarsız rijidite ve psikososyal stres etkenleriyle daha güçlü ilişki. Tedavi uyarlaması olarak ara belirtiler gerektiğinde lorazepam ile yönetilmiş, EKT aralıkları kademeli olarak yedi günden 14 güne, ardından 21 güne uzatılmış; belirti günlüğüyle dönem özellikleri, süre, tetikleyiciler ve uyarı işaretleri, duygudurum ve anksiyete düzeyi ile lorazepam kullanımı izlenmiş, tetikleyici çözümlemesine dayalı davranışçı girişimler eklenmiştir. Sonuçlar arasında acil servis kullanımı ve yatışlarda sürekli azalma, EKT aralığının yedi günden 21 güne başarıyla uzatılması, akut girişim gereksiniminde azalma, hastanın öz izlemde daha etkin katılımı ve uzatılmış tedavi aralıklarında klinik dengenin sürmesi yer almaktadır. Sunum, belirti fenomenolojisinin zaman içinde değişebileceğini, tek bir kesitsel değerlendirme yerine boylamsal izlemin daha bilgilendirici olabileceğini ve biyolojik ile davranışçı tedavilerin bireyselleştirilmiş bütünleştirilmesinin karmaşık psikomotor tablolarda sonuçları iyileştirebileceğini vurgulamaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri