Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0518

Bilgiden eyleme: tıp eğitiminde yapay zekâ için yeni rol temelli bir yetkinlik çerçevesi

FROM KNOWLEDGE TO ACTION: A NEW ROLE-BASED COMPETENCY FRAMEWORK FOR ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN MEDICAL EDUCATION

Yapay zekâ okuryazarlığını sekiz temel yetkinlik alanı ve üç klinik rol üzerinden gözlenebilir mesleki davranışlara çeviren, rol temelli bir tıp eğitimi yetkinlik çerçevesi önerilmektedir.

Posterde, yapay zekânın tanı, öngörü, tedavi, yönetim ve iletişim alanlarına giderek yerleşmesine karşın tıp öğrencilerinin ve hekimlerin sorumlu klinik kullanım için kendilerini sınırlı ölçüde hazır gördükleri belirtilerek, yapay zekâ okuryazarlığını (AI literacy) güvenli ve hesap verebilir klinik bakım için gereken gözlenebilir mesleki davranışlara dönüştüren güncellenmiş bir yetkinlik çerçevesi (competency framework) geliştirmek amaçlanmıştır. Çalışma ampirik veri sunmamakta; mevcut çerçevelerin dijital yetkinlikleri giderek tanıdığı, ancak yapay zekâya özgü yetkinliklerin tutarsız kaldığı ve ağırlıklı olarak öğrenme hedefleri ile bilgi alanları biçiminde, bilgi odaklı (knowledge oriented) kurgulandığı saptamasından hareketle kavramsal bir eğitim çerçevesi önermektedir. Önerilen çerçeve sekiz bütünleşik yetkinlik alanından oluşmaktadır: temel yapay zekâ okuryazarlığı ve çekirdek kavramlar; veri okuryazarlığı, yanlılık ve istatistiksel akıl yürütme; klinik bağlamda yapay zekâ araçlarının eleştirel değerlendirilmesi; insan ve yapay zekâ iş birliği ile mesleki hesap verebilirlik; etik, hukuki ve toplumsal sorumluluk; hasta iletişimi ve ortak karar verme; disiplinler arası ve sistem düzeyinde iş birliği; müfredat entegrasyonu, ölçme değerlendirme ve yaşam boyu gelişim. Bu alanların yanında üç klinik rol tanımlanmıştır: eleştirel değerlendirici (critical appraiser), yani klinik uygunluğu, amaçlanan kullanımı, sınırlılıkları ve dış geçerliliği (external validity) değerlendiren rol; yorumlayıcı ve iletişimci (interpreter and communicator), yani olasılıksal çıktıları yorumlayan, hastaya özgü bağlamla bütünleştiren, belirsizliği aktaran ve yapay zekâ destekli kararları belgeleyen rol; güvenlik sorumlusu (safety steward), yani otomasyon yanlılığını (automation bias) ve aşırı güveni saptayan, sistem düzeyindeki riskleri ve yinelenen aksaklıkları tanıyan, gözden geçirme ve üst basamağa taşıma süreçlerini başlatan rol. Poster, çerçevenin uygulanabilmesi için eğitimcilere yönelik öğretim üyesi gelişimi ve yeterli eğitim, boylamsal müfredat entegrasyonu ile mezuniyet sonrası ve sürekli eğitim, ayrıca gerçek yapay zekâ araçları veya simülasyonlar, yönetişim yapıları, veri koruma ve hesap verebilirlik süreçlerini içeren kurumsal hazırlık gerektiğini vurgulamaktadır. Ruh sağlığı gibi terapötik ittifak, dijital fenotipleme ve yapay zekâ aracılı risk öngörüsünün özgün etik sorunlar doğurduğu duyarlı alanlarda hasta kaygılarının ele alınması ayrıca belirtilmektedir. Sonuç olarak hekimlerin gerçek klinik ve sosyoteknik ortamlarda yapay zekâ destekli kararları değerlendirmesi, yorumlaması, iletmesi, gerektiğinde geçersiz kılması (override), gerekçelendirmesi ve üst basamağa taşıması gerektiği savunulmaktadır. Posterde örneklem, istatistiksel analiz ya da sayısal sonuç bildirilmemiştir.

Tüm WCP 2026 özetleri