Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO497

Adli psikiyatride duygu düzenleme: kavramsallaştırma, ölçme ve dinamikler

EMOTION REGULATION IN FORENSIC PSYCHIATRY: CONCEPTUALIZATION, MEASUREMENT, AND DYNAMICS

Duygu düzenleme adli psikiyatride saldırgan antisosyal davranışla tutarlı biçimde ilişkilidir, ancak genel duygu düzenleme güçlüğü olumsuz çocukluk yaşantıları ile saldırganlık arasındaki bağı açıklayan bir aracı değildir ve alanın ölçüm araçları kısa formlar lehine gözden geçirilmelidir.

Amaç, duygu düzenlemenin (emotion regulation, ER) adli psikiyatride kavramsallaştırılması ve ölçülmesine ilişkin birikimi, travma ile ilişkisi ve zamansal dinamikleri üzerine yürütülen araştırmalarla bütünleştirmektir. Proje dört tamamlayıcı çalışmadan oluşmaktadır: adli ortamlarda ER kavramsallaştırma ve ölçümünün sistematik derlemesi; olumsuz çocukluk yaşantıları (adverse childhood experiences, ACE), ER ve saldırgan antisosyal davranış (aggressive antisocial behavior, AAB) ilişkilerini aracılık analizleriyle inceleyen görgül çalışma; Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği'nin (Difficulties in Emotion Regulation Scale, DERS) iki adli örneklemde psikometrik değerlendirmesi; ve yüksek güvenlikli bir adli psikiyatri kliniğinde deneyim örnekleme yöntemiyle (experience sampling methodology) kişi içi ER dinamiklerini inceleyen sürmekte olan çalışma. Çalışma I'de (N = 97 İsveç yüksek güvenlikli yatan hasta) ACE ile AAB arasındaki ilişki güçlü biçimde korunmuş, genel duygu düzensizliği üzerinden aracılık desteklenmemiş; sıkıntı altında amaç yönelimli davranışı sürdürme güçlüğü ACE ile saldırganlık ilişkisine kısmi aracılık etmiş, ACE daha tutarlı bir yordayıcı olarak kalmıştır. Sistematik derlemede 59 çalışma incelenmiş, %93'ü öz bildirim ölçeği kullanmış, 7 farklı ölçüm modeli saptanmış, çalışmaların %64'ü güvenilirlik bildirmiş ve %80'i DERS (yetiler) ya da ERQ (stratejiler) kullanmıştır. Psikometrik çalışmada (N = 88 + 389) DERS 36 yapısal uyumu zayıf, DERS 16 belirgin biçimde daha iyi, DERS 8 ise karma uyumla umut verici bulunmuştur. Sürmekte olan dördüncü çalışmada yaklaşık 12 hastada, yüksek güvenlikli klinikte özelleştirilmiş çevrimdışı akıllı telefonlarla 14 gün boyunca yarı rastgele örnekleme ile kişi başına 6 x 14 = 84 değerlendirme yapılmakta, her bildirimde duygulanım, dört ER stratejisi, sosyal bağlam ve olaylar kaydedilmektedir. Sonuç olarak ölçüm ve kavramsallaştırmadaki heterojenliğe karşın alan iki temel çerçevede birleşmektedir; bu popülasyonda kısa formlar uygulama avantajı sunabilir ve yoğun örnekleme yöntemleri adli ortamlarda hala seyrek olup önemli bir araştırma alanıdır.

Tüm WCP 2026 özetleri