Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO448

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda ebeveyn oyun zamanı dinamikleri, ekran süresi ve erken ekran maruziyeti: pilot eğilim skoru eşleştirmeli analiz

PARENTAL PLAYTIME DYNAMICS SCREEN TIME AND EARLY SCREEN EXPOSURE IN CHILDREN WITH AUTISM SPECTRUM DISORDER A PILOT PROPENSITY SCORE MATCHED ANALYSIS

Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ekranla anlamlı biçimde daha erken tanışıyor ve akran ile aile içi oyun süreleri azalmış görünüyor, ebeveyn oyun zamanı ise karmaşık ve toplanabilir olmayan bir etkileşim etkisi gösteriyor.

Çalışma, otizm spektrum bozukluğu (autism spectrum disorder, ASD) olan çocuklarda ekran maruziyeti ile oyun zamanı örüntülerindeki farkları incelemeyi ve ebeveyn etkileşiminin karmaşık etkilerini araştırmayı amaçladı. Pilot kesitsel analizde 60 çocuk (30 ASD, 30 kontrol) değerlendirildi; yaş dengelemesi için 1:1 eğilim skoru eşleştirmesi (propensity score matching) uygulanarak eşleştirilmiş örneklem elde edildi (n=36). Grup farkları parametrik olmayan testlerle incelendi, ASD durumunun yordayıcıları etkileşim terimli lojistik regresyon ile değerlendirildi, anne oyun zamanının ASD ile ekran süresi ilişkisindeki rolü aracılık analizi (mediation analysis) ile sınandı. Eşleştirme sonrasında ASD olan çocuklar ekranla anlamlı biçimde daha erken tanıştı (17,17 aya karşı 23,39 ay, p=0,033) ve akran ile aile içi oyun süreleri azalmış bulundu (p yaklaşık 0,05 ile 0,06). Yordayıcı model mükemmel ayırt edicilik gösterdi (eğri altında kalan alan (AUC) = 0,953; çapraz geçerlenmiş AUC = 0,911); hem anne (p=0,039) hem baba oyun zamanı (p=0,001) bağımsız olarak daha düşük ASD olasılığı ile ilişkiliydi, ancak güçlü bir etkileşim etkisi (interaction effect) (p=0,009) ebeveyn katılımları arasında toplanabilir olmayan bir ilişkiye işaret etti. ASD durumu daha yüksek ekran süresini anlamlı olarak yordadı (p=0,028); aracılık analizi tutarsız bir yolak gösterdi ve artan anne oyun zamanı bu ilişkiyi kısmen zayıflattı (dolaylı etki p=0,058), yaşa göre anlamlı düzenleyici etki saptanmadı. Yazarlar küçük örneklem, kesitsel desen ve artık karıştırıcıların nedensel çıkarımı sınırladığını, mekanizmaların aydınlatılması için daha büyük boylamsal çalışmalar gerektiğini vurguluyor.

Tüm WCP 2026 özetleri