Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO317

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinde okul ruh sağlığı için kültürel olarak uyarlanmış bir çerçeve: 71 çalışmanın sistematik derlemesi

A CULTURALLY‑ADAPTED FRAMEWORK FOR SCHOOL MENTAL HEALTH IN THE GCC: A SYSTEMATIC REVIEW OF 71 STUDIES

Körfez ülkelerindeki 71 çalışmanın sentezi, yüksek belirti yaygınlığı, düşük öğretmen ruh sağlığı okuryazarlığı ve aile öncelikli yardım arama örüntüsü üzerine kurulu üç basamaklı, kültürel olarak uyarlanmış bir okul ruh sağlığı çerçevesi ortaya koymaktadır.

Çalışmanın amacı, Körfez İşbirliği Konseyi (Gulf Cooperation Council, GCC) ülkelerinde okul çağı nüfusunun ruh sağlığına ilişkin kanıtları sentezlemek ve bölgeye özgü bir modelin bulunmaması nedeniyle kültürel olarak uyarlanmış, basamaklı bakım (stepped care) temelli bir okul ruh sağlığı çerçevesi geliştirmektir. Beş veri tabanı ile Google Scholar Ocak 2000 ile Ocak 2026 arasında taranmış, 5 ila 24 yaş aralığını kapsayan 80 tam metin değerlendirilerek 71 çalışma dahil edilmiş (Suudi Arabistan 18, Birleşik Arap Emirlikleri 14, Umman 13, Kuveyt 8, Katar 7, Bahreyn 1, GCC geneli 10), kalite değerlendirmesi Joanna Briggs Institute (JBI) kontrol listeleriyle yapılmış ve tematik sentez uygulanmıştır. Havuzlanmış yaygınlık DASS ile anksiyete belirtileri için %57,0 ve depresif belirtiler için %45,1 bulunmuş; WMH-CIDI tanısal görüşmesiyle ergenlerin %13,9'u DSM-IV ölçütlerine göre herhangi bir ruhsal bozukluk tanısı almıştır. Kötü baba çocuk ilişkisi, iyi ilişkiye kıyasla üzüntü ve umutsuzluğu güçlü biçimde yordamıştır (OR 3,44; %95 GA 2,65 ila 4,47). Öğretmenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düşüktür: yalnız %22,5'i belirtileri, %10,9'u sevk yolaklarını bilmekte, özet metnine göre %80,3'ü psikiyatrik ilaçların bağımlılık yaptığına inanmaktadır. Öğrencilerin %52,7'si ruh sağlığı bilgisini sosyal medyadan, yalnız %1,5'i sağlık çalışanlarından almakta, ergenlerin %73,2'si ilk olarak aileye başvurmaktadır. Kültürel olarak uyarlanmış bilişsel davranışçı terapi (culturally adapted cognitive behavioural therapy, CA CBT), olağan bakıma kıyasla PHQ-A puanında daha büyük düşüş sağlamış (6,8 puanlık azalmaya karşı 2,1 puan) ve tedaviyi bırakma oranını %19,5'ten %10,2'ye indirmiştir. Bu kanıtlar üzerine, birinci basamağı evrensel önleme (okuryazarlık, öğretmen eğitimi, sosyal duygusal öğrenme, damgalanma karşıtı çalışmalar), ikinci basamağı hedefli destek (aile katılımı, akran desteği, okul danışmanlığı) ve üçüncü basamağı uzman bakımı (CA CBT, sevk, kriz müdahalesi) olan basamaklı bir çerçeve geliştirilmiş, uygulamanın politika kararlılığı, iş gücü yatırımı ve sürekli kültürel uyarlama gerektirdiği, çerçevenin ileriye dönük olarak sınanması gerektiği belirtilmiştir.

Tüm WCP 2026 özetleri