Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO196

Ukrayna'da savaş koşullarındaki ergenlerde anksiyeteli depresif bozukluğun belirlenmesinin geçerliliği

VALIDITY OF IDENTIFYING ANXIETY-DEPRESSIVE DISORDER IN ADOLESCENTS UNDER WAR CONDITIONS IN UKRAINE

Savaş koşullarındaki ergenlerde anksiyeteli depresif bozukluğu belirlemek için geliştirilen 13 parametreli ayırt edici model, tanısal hata olasılığını 0,05'e düşürmüştür.

Amaç, savaş gibi kronik stres koşullarında yaşayan ergenlerde anksiyeteli depresif bozukluğun (anxiety-depressive disorder, ADD) tanınmasına yönelik bir teknoloji geliştirmektir. Çalışma Ukrayna Ulusal Tıp Bilimleri Akademisi Çocuk ve Ergen Sağlığı Enstitüsü tarafından Mart 2022 ile Ocak 2026 arasında cephe hattındaki büyük bir kentte 350 ergenle yürütülmüş; SDRS-R depresyon ölçeği, Spielberger durumluk ve sürekli kaygı testi, Çocuklar için Travma Belirti Kontrol Listesi (TSCC), Connor-Davidson Dayanıklılık Ölçeği-10 (CD-RISC-10) ve aile sosyogramı kullanılmıştır. Analiz, normalize Öklid uzaklığına (normalized Euclidean distance) dayanan bir ayrım modeliyle 13 bilgilendirici parametre üzerinden yapılmıştır: uyku bozuklukları, sinirlilik, düşük benlik saygısı, aşırı yorgunluk, sosyal içe kapanma, haz alma güçlüğü, akademik başarıda düşme, iştah bozuklukları, bedensel yakınmalar, çökkün duygudurum, aşırı suçluluk, acı veren düşünceler ve özkıyım düşünceleri. İlk beş belirti (uyku bozuklukları, sinirlilik, düşük benlik saygısı, aşırı yorgunluk ve sosyal içe kapanma) en büyük normalize Öklid uzaklıklarına sahip olup tanısal karara en fazla katkıyı sağlamış ve tanısal hata olasılığını 0,09'a indirmiştir; "haz alma güçlüğü" ile "akademik başarıda düşme" eklendiğinde hata olasılığı 0,06'ya, sonuçta elde edilen tanısal hata ise 0,05'e inmiştir. Posterdeki şemada literatüre dayanarak travma sonrası ergenlerin %20-40'ında TSSB geliştiği, %60-80'inde düzelme görüldüğü belirtilmekte; enstitünün kendi popülasyon verilerinde (N=1523) ergenlerin %26,8'inde TSSB saptandığı aktarılmaktadır. Sonuç olarak savaş koşullarındaki ergenlerde ADD'yi belirlemeye yönelik bir bilgi sistemi geliştirilmiş olup, uyum bozukluklarının birincil ve ikincil önlenmesini ve duygusal stres bozukluklarının erişkinliğe taşınmasının engellenmesini kolaylaştırması beklenmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri