Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO090

Anksiyetede imgelemle güçlendirilmiş yorumlamaya yönelik bilişsel yanlılık değiştirme: destek seanslı randomize kontrollü bir çalışma

IMAGERY-ENHANCED COGNITIVE BIAS MODIFICATION FOR INTERPRETATION IN ANXIETY: A RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL WITH BOOSTER SESSION

İmgelemle güçlendirilmiş, uygulama temelli bilişsel yanlılık değiştirme, olumsuz yorumlama yanlılığında ve anksiyete belirtilerinde kalıcı azalma sağlamış ve destek seansı sonrası etkiler daha da artmıştır.

Çalışmanın amacı, anksiyete bozukluklarında sürdürücü bir mekanizma olan olumsuz yorumlama yanlılığını hedefleyen, imgelemle güçlendirilmiş ve uygulama temelli bilişsel yanlılık değiştirme (Cognitive Bias Modification for Interpretation, CBM-I) müdahalesinin etkisini değerlendirmektir. Randomize kontrollü çalışmaya DSM-5 anksiyete bozukluğu (ICD-11 6B00 ile 6B04) tanılı 140 katılımcı alınmış (CBM-I n=70, olağan tedavi ile bekleme listesi n=70; ortalama yaş 38,1 yıl; %56 kadın), gruplar başlangıçta karşılaştırılabilir bulunmuştur (tüm p>0,05). Müdahale grubu 3 hafta boyunca haftada 3 kez olmak üzere 9 seans x 20 dakika sesli yönlendirmeli belirsiz senaryo ve çok duyulu imgelem indüksiyonu almış, T3'ten 8 hafta sonra 3 seanslık destek modülü uygulanmış; ölçümler başlangıç (T1), müdahale sonrası 4. hafta (T2), 2. ay (T3) ve destek sonrası (T4) yapılmış, veriler doğrusal karma etkiler modelleriyle analiz edilmiştir. Birincil sonuçlardan AST-D-II ile ölçülen olumsuz yorumlama yanlılığında zaman etkisi F(3;294)=41,30; p<0,001 ve grup ile zaman etkileşimi F(3;294)=13,52; p<0,001 bulunmuş; azalma T1 ile T2 arasında ortaya çıkmış, T3'te korunmuş ve destek sonrası T4'te artmıştır. Bilişsel yük altında yorumlamayı ölçen wSST'de zaman etkisi anlamlı (F(3;317)=4,85; p=0,003) ancak grup ile zaman etkileşimi anlamsızdır (F(3;317)=1,98; p=0,117). İkincil sonuçlarda STAI durumluk anksiyetede zaman etkisi F(3;301)=18,97; p<0,001 ve grup ile zaman etkileşimi F(3;301)=13,16; p<0,001, PSWQ-d ile ölçülen patolojik endişede zaman etkisi F(3;293)=22,19; p<0,001 ve grup ile zaman etkileşimi F(3;293)=9,45; p<0,001 olup en büyük etkiler T4'te görülmüştür; posterde BDI-II ile ölçülen depresyon için anlamlı grup ve zaman etkileşimi bildirilmemiştir (özet metninde ise BDI-II dahil ikincil sonuçlarda paralel azalma bildirilmektedir). Yazarlar, imgelemle güçnlendirilmiş CBM-I'nın ölçeklenebilir ve mekanizma odaklı bir dijital müdahale olarak umut verici olduğu sonucuna varmakta, tek merkezli tasarımı, katılımcı ve terapistlerin körlenmemiş olmasını ve T4'e kadar yaklaşık %31 ile %34 kayıp oranını kısıtlılık olarak belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri