Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO060

Çocukluk ve ergenlikte ruhsal bozukluk eştanıları ve erken erişkinlikte işgücü piyasasından dışlanma: bir Finlandiya kayıt çalışması

MENTAL DISORDER COMORBIDITY IN CHILDHOOD AND ADOLESCENCE AND LABOR MARKET MARGINALIZATION IN EARLY ADULTHOOD: A FINNISH REGISTER STUDY

Çocukluk ve ergenlikte tanı konan ruhsal bozukluk kombinasyonları erken erişkinlikte işgücü piyasasından dışlanma riskini belirgin biçimde artırmakta; psikoz içeren kombinasyonlar uzamış hastalık izninde, dışsallaştırıcı bozukluk içerenler ise uzun süreli işsizlik ve gelir desteğinde öne çıkmaktadır.

Çalışmanın amacı çocukluk ve ergenlikte tanı konan ruhsal bozukluk kombinasyonlarının erken erişkinlikte işgücü piyasasından dışlanma (labor market marginalization) riskiyle ilişkisini kestirmektir. Finlandiya'da 1993 ile 1997 yılları arasında doğan 364.490 kişilik kayıt temelli (register) örneklemde, 5 ile 18 yaş arasında konan 44 tanı kombinasyonu (tanı almış bireylerin %92,4'ü) incelenmiş; 19 ile 25 yaş arasındaki 7 yıllık riskler, cinsiyet ve doğum yılı için düzeltilmiş ters olasılık ağırlıklı havuzlanmış lojistik regresyonla (inverse probability weighted pooled logistic regression) yıllık çözünürlükte hesaplanmıştır. Üç sonuç ölçütü uzamış psikiyatrik hastalık izni, uzun süreli işsizlik ve gelir desteği alınmasıdır. Tanısı olmayanlarda 7 yıllık uzamış hastalık izni riski %2,0 (%95 güven aralığı, confidence interval 2,0 ile 2,1) iken psikozda %29,4 (23,7 ile 35,9), psikoz ve depresyon birlikteliğinde %35,9 (27,3 ile 44,3) bulunmuştur. Uzun süreli işsizlik riski anksiyete, davranım bozukluğu ve madde kullanımı üçlü kombinasyonunda %36,3 (28,1 ile 45,0), anksiyete ve davranım bozukluğunda %24,1 (21,4 ile 26,7) iken referans grupta %7,8 (7,7 ile 7,8) olmuştur. Gelir desteği alma riski aynı üçlü kombinasyonda %92,7 (87,9 ile 96,7), anksiyete ve davranım bozukluğunda %75,5 (72,8 ile 78,2), referans grupta %27,2 (27,1 ile 27,4) düzeyindedir. Yazarlar, psikotik bozukluk içeren kombinasyonların en yüksek hastalık izni fazlalığıyla, içselleştirici ve dışsallaştırıcı bozuklukların birlikte bulunduğu ya da birden fazla dışsallaştırıcı bozukluk içeren kombinasyonların ise en yüksek işsizlik ve gelir desteği fazlalığıyla ilişkili olduğunu, bu ayrışmanın farklı bozukluk kombinasyonlarına bağlı işlevsellik kaybının refah sisteminin farklı kolları tarafından tanındığını düşündürdüğünü belirtmektedir. Kongre özetinde 375.062 kişi, 43 kombinasyon ve 6 yıllık risk bildirilmişken posterde 364.490 kişi, 44 kombinasyon ve 7 yıllık risk verilmiştir; burada poster esas alınmıştır.

Tüm WCP 2026 özetleri