Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO051

Elektrokonvülsif tedavi sonrası psikososyal girişimlerin tedavi sonuçlarına etkisi: sistematik derleme

IMPACT OF PSYCHOSOCIAL INTERVENTIONS ON TREATMENT OUTCOMES FOLLOWING ELECTROCONVULSIVE THERAPY: A SYSTEMATIC REVIEW

Elektrokonvülsif tedavi sonrası psikososyal girişimleri inceleyen kanıt tabanı 9 çalışma ve 336 hastayla sınırlıdır; en güçlü kanıt belirti düzelmesinin sürdürülmesinde bilişsel davranışçı terapiye aittir.

Çalışmanın amacı, elektrokonvülsif tedavi (electroconvulsive therapy, ECT) sonrasında uygulanan psikososyal girişimlerin tedavi sonuçları, yineleme (relapse) ve tekrarlama (recurrence) üzerindeki etkilerini incelemek; bu girişimlerin niteliğini, kabul edilebilirliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Gerekçe olarak, ECT'nin tedaviye dirençli depresyonda en etkili tedavi olmasına karşın sürdürüm antidepresan tedavisi ve sürdürüm ECT'ye rağmen yineleme oranlarının yüksek kalması ve nöromodülasyon tedavilerinin nöroplastisite etkileri nedeniyle tedavi sonrası dönemin davranışsal girişimler için kritik bir pencere olabileceği öne sürülmektedir. PRISMA kılavuzuna uygun sistematik derlemede PsycINFO, Medline, Web of Science ve ProQuest veri tabanları 8 Ekim 2025 tarihine dek taranmış; protokol PROSPERO'da kayıtlıdır (CRD42024587746). Dahil edilme ölçütü, ECT alan ve ardından altı ay içinde psikososyal girişim uygulanan, belirti sonuçlarını bildiren çalışmalar olup yanlılık riski (risk of bias) Newcastle Ottawa Ölçeği, CARE kılavuzu ve Cochrane yanlılık riski aracıyla değerlendirilmiş, veri heterojenliği nedeniyle bulgular anlatısal olarak birleştirilmiştir. Taranan 927 makaleden 9'u dahil edilmiş, toplam 336 hasta kapsanmıştır; girişimler bilişsel davranışçı terapi (cognitive behavioural therapy, CBT) 4, diğer psikolojik yaklaşımlar 2, fiziksel egzersiz 2 ve bilişsel iyileştirme (cognitive remediation) 1 çalışma şeklinde dağılmaktadır. Altı aylık yineleme oranları bildirilen çalışmalarda CBT %24, ECT %32 ve ilaç grubu %40 (Brakemeier ve ark., 2014), bilgisayarlı CBT %33 (Wilkinson ve ark., 2017), grup CBT %7 (Carstens ve ark., 2021) ve yoga kolunda %61'e karşı kontrol %35 (Sudheer ve ark., 2022) olarak yer almaktadır. Belirti düzelmesinin sürdürülmesinde en umut verici bulgular CBT'ye ait olup diğer girişimlerin kanıtı sınırlıdır ve çalışmalar küçük örneklemli, orta ile yüksek yanlılık riskli bulunmuştur. Yazarlar, psikososyal girişimlerin ECT sonrası bakıma eklenmesinin değerli olabileceğini, ancak daha uzun izlem süreli ve iyi tasarlanmış çalışmalara gereksinim bulunduğunu belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri