Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

Sanıklarda psikotik bozuklukların saptanmasında bir araç olarak beyin anatomisi ve işlevinin görüntülenmesi

Neuroimaging brain anatomy and function as a tool to detect psychotic disorders of defendants

Nörogörüntüleme adli psikiyatride psikotik bozukluklara ait beyin temelli belirteçler açısından umut verici olsa da bulguların heterojen ve silik olması ve grup düzeyi analizlerin bireysel değişkenliği yakalayamaması, tek tek sanıkların değerlendirmesine aktarımı sınırlıyor.

Konuşma, manyetik rezonans görüntüleme (magnetic resonance imaging, MRI) başta olmak üzere nörogörüntülemenin adli popülasyonlarda psikotik bozukluklara ait beyin temelli belirteçleri araştırmada ve sanıkların ruhsal durumu ile ceza sorumsuzluğunun (criminal unaccountability) değerlendirilmesinde yerinin ne olabileceğini ele alıyor. Konuşmacının grubunun ve başka araştırmacıların çalışmaları, şiddet suçu işlemiş psikoz ve psikopati tanılı bireylerde yapısal ve işlevsel anormallikler göstermiştir; bunlar arasında orbitofrontal korteks, anterior singulat korteks, hipokampus, amigdala ve hipotalamusta (alt bölgeler ve çekirdekler dahil) hacim azalmaları yer alıyor. Kortikal katlanma ve kortikal kalınlık, ak madde (white matter) organizasyonu ve beyin yaşı (brain age) ölçümlerinde de sapmalar bildiriliyor. Söz konusu bölge ve devreler korku, ödül, empati, görsel işleme ile varsanı ve sanrıların ortaya çıkışında merkezi rol oynuyor; bu alanların tümü psikotik sanıkların adli değerlendirmesiyle ilgili. Buna karşılık bulgular heterojen ve silik kalıyor, geleneksel grup düzeyi nörogörüntüleme analizleri ise adli uygulamada belirleyici olan bireysel değişkenliği yakalayamıyor. Yeni yöntemsel yaklaşımlar heterojen nöroanatomik anormallikleri birey düzeyinde tanımlayabilir, eşlik eden risk etkenlerindeki değişkenliği hesaba katabilir ve altta yatan mekanizmalara işaret edebilir. Sonuç olarak yöntem umut verici görünmekle birlikte, bireysel sanıklarda psikozun değerlendirilmesine uygulanması ve nörobilimsel bulguların klinik ve hukuki açıdan anlamlı kavramlara çevrilmesi konusunda önemli sınırlılıklar sürüyor.

Tüm WCP 2026 özetleri