Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1182

Anksiyeteyi yeniden tanımlamak: İslami içgörüler ile Freudyen bakış açılarının bütünleştirilmesi

REDEFINING ANXIETY: INTEGRATING ISLAMIC INSIGHTS AND FREUDIAN PERSPECTIVES

Anksiyete hem klasik İslam tıbbında hem de Freudyen ve varoluşçu kuramda geleceğe yönelik beklenti üzerinden tanımlanmaktadır ve poster bu iki geleneğin çağdaş bilişsel kavramlarla örtüşen yanlarını bütünleştirmeyi önermektedir.

Bu kavramsal derleme, anksiyetenin klasik İslam düşüncesindeki tanımlarını Freudyen ve varoluşçu yaklaşımlarla karşılaştırarak bütünleştirmeyi amaçlamaktadır. Poster tarihsel ve kuramsal kaynaklara dayalı bir derlemedir; örneklem, ölçek ya da sayısal analiz içermemektedir. Tarihsel çerçevede Yunan tıbbında phobos ve dysthymia'nın süreklilik kazandığında melankoliyle ilişkilendirildiği, Kierkegaard'ın 1844 tarihli Kaygı Kavramı'nda Angest'i özgürlük, belirsizlik ve anlam arayışından doğan varoluşsal dehşet için kullandığı, Heidegger'in Angst ve Sartre'ın angoisse kavramlarının nesnesiz huzursuzluğu tanımladığı aktarılmakta; Freud'un anksiyete kuramının toksik kuram, doğum travması ve sinyal kuramı olmak üzere üç aşamada geliştiği özetlenmektedir. İslam düşüncesinden Ebu Zeyd el-Belhi (850 ila 934) al-khawf (korku/anksiyete), al-faza (panik), al-ghadab (öfke ve saldırganlık), al-waswas (obsesyon), al-huzn (hüzün) ve al-jaza (depresyon) ayrımını yapmakta, sıradan korkuyu; beklenen, hayal edilen ya da algılanan tehdidin bireyi aşıp paniğe ilerleyebildiği patolojik khawf'tan ayırmakta ve bozulmuş ruhun tedavisinin manevi bir boyut içermesi gerektiğini savunmaktadır. Gazali (1058 ila 1111) korku (khawf) ile umudun (raja) dengede tutulması gerektiğini, umutsuz korkunun felç ve çaresizlik, korkusuz umudun ise gaflet doğurduğunu belirtmekte; İbn Mutran (ö. 587/1191) khawf'ı gelecekteki zararın beklentisi, huzn'u ise kayba verilen yanıt olarak konumlandırmaktadır. Poster bu çerçeveyi adadaki inek alegorisiyle örneklemektedir: bolluk içindeyken yarınki rızkını düşünüp zayıflayan, ertesi gün otu yeniden bulmasına karşın geceleyin yine paniğe kapılan inek, hayali bir geleceği bugünkü tehdit gibi ele alan nefsi temsil etmektedir. Çağdaş okumada bu tablo felaketleştirme, tehdidi abartma, yinelenen kanıtı yok sayma, ruminasyon ve belirsizliğe tahammülsüzlük gibi bilişsel yanlış değerlendirmelerle; İslami okumada ise gafla (manevi unutkanlık) ile açıklanmakta, döngüyü kırmada zikir (yeniden değerlendirme ve hatırlama), şükür, reca ve tevekkül ile şimdiye odaklı farkındalık önerilmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri