Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1167

Psikiyatrik popülasyonlarda disfajinin ele alınması: sistematik tarama, risk belirleme ve bireyselleştirilmiş müdahale için önerilen üç aşamalı çerçeve

ADDRESSING DYSPHAGIA IN PSYCHIATRIC POPULATIONS: A PROPOSED THREE-STAGE FRAMEWORK FOR SYSTEMATIC SCREENING, RISK IDENTIFICATION, AND INDIVIDUALIZED INTERVENTION

Psikiyatri hastalarında yüksek oranda görülen disfaji için tarama, risk sınıflaması ve bireyselleştirilmiş müdahaleyi birleştiren üç aşamalı bir çerçeve önerilmektedir.

Bildirinin amacı, ruhsal bozukluğu olan kişilerde ihmal edilen ancak klinik olarak önemli bir komplikasyon olan disfaji (yutma güçlüğü) için psikiyatri ortamına özgü, üç aşamalı bir tarama ve yönetim çerçevesi önermektir. Aşama I'de tarama aracı geliştirilmesi planlanmakta olup A evresinde 5 disiplinden 20 üyeli bir panelle 3 turlu Delphi uzlaşısı yoluyla 5 alan altında 61 madde oluşturulması ve madde içerik geçerlilik indeksinin (I-CVI) 0,78 ve üzeri olması, B evresinde ise en az 80 yatan hastada MASA'nın altın standart alınması, bir alt örneklemde videofloroskopik yutma çalışması (VFSS) uygulanması ve ROC/AUC hedefi 0,80 ve üzeri olacak şekilde kesme noktası belirlenmesi öngörülmektedir. Aşama II dosya kayıtlarından elde edilen ilaç, komorbidite ve davranış etmenlerinin MASA/VFSS ile doğrulanmış disfajiyle ilişkilendirilmesini, Aşama III ise yutma terapisi (postür düzenlemesi, kıvam değişikliği, uyarım) ile ilaç optimizasyonunu birleştiren bireyselleştirilmiş müdahaleyi kapsamaktadır. Sentezlenen kanıtlara göre disfaji yaygınlığı genel popülasyonda %6 iken şizofrenide %23, bipolar bozuklukta %27 ve yatan hastalarda %35'tir; posterin arka plan bölümünde ruhsal bozukluğu olanlar için %23-30 aralığı verilmektedir. Beş sayısallaştırılmış risk alanı içinde ilaca bağlı etkiler %57 ile başı çekmekte, bunu nörolojik komorbidite (%20), davranışsal/bilişsel etmenler (%15), yaşa bağlı etmenler ve kırılganlık (%15) ile beslenme ve ağız sağlığı (%12) izlemektedir. Boğulma olayı yaşayan psikiyatri hastalarının %86'sında VFSS anormal bulunmuştur. Düzenek düzeyinde birinci kuşak antipsikotikler motor bozulma (ekstrapiramidal sistem belirtileri, EPS), ikinci kuşak ajanlar ise duyusal ve işlevsel kayıplar (sedasyon, ağız kuruluğu) üzerinden etki göstermektedir. Yazarlar, tepkisel yönetimden öngörücü risk sınıflamasına geçiş için psikiyatriye özgü yapılandırılmış bir çerçeveye acil gereksinim olduğunu ve Aşama I ile II bulgularının Aşama III müdahalelerini doğrudan biçimlendireceğini belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri