Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0976

Ruh sağlığı ile böbrek hastalığının kesişimi: bütüncül bir yaklaşım

INTERSECTION OF MENTAL HEALTH AND KIDNEY DISEASE: A COMPREHENSIVE APPROACH

Kronik böbrek hastalığı ile ruhsal bozukluklar karşılıklı olarak birbirini ağırlaştırmakta, birlikte görüldüklerinde ölüm ve hastaneye yatış riskini artırmakta ve çok disiplinli yönetim gerektirmektedir.

Amaç, ruh sağlığı bakımını kronik böbrek hastalığının (chronic kidney disease, CKD) çok disiplinli yönetimine katarak genel hasta prognozunu iyileştirmektir. Poster, böbrek ve beyin ekseni üzerinden ilerleyen bir derleme niteliğindedir; CKD'nin üremik toksin birikimine, ardından enflamasyona, kan beyin bariyeri bozulmasına ve nöropsikolojik işlev bozukluğuna yol açan bir zincir üzerinden kaygı, depresyon, bilişsel bozulma ve uykusuzluk tablolarına katkıda bulunduğu aktarılmaktadır. Sorunun büyüklüğüne ilişkin bildirilen veriler şunlardır: CKD ile birlikte ruhsal bozukluğu olan hastalarda ölüm riski %11 ile %68 arasında daha yüksek, hastaneye yatış olasılığı %90 daha yüksektir ve nöropsikiyatrik bozukluğu olanlarda böbrek işlevleri daha hızlı bozulmaktadır. En sık görülen tablolar depresyon, kaygı, uykusuzluk ve bilişsel bozulmadır. KDIGO 2012 ile Simões (2019), González (2011), Dapueto (2016) ve Zhuang (2019) çalışmalarından uyarlanan evreleme tablosuna göre Evre 1 ve 2'de (eGFR 60 ve üzeri) kaygı ve depresyon, Evre 3'te (eGFR 30 ile 59) depresyon ve intihar düşüncesi, Evre 4 ve 5'te (eGFR 30'un altında) bilişsel bozulma, depresyon, kaygı ve uykusuzluk öne çıkmaktadır. Önerilen yönetim modeli, hasta ve aile merkezde olmak üzere nefroloji (CKD yönetimi), psikoloji (psikolojik müdahale), psikiyatri (tanı ve tedavi), beslenme, sosyal hizmet (destek ve kaynak yönlendirmesi) ve hemşirelik (eğitim ve izlem) birimlerini birleştirmektedir. Sonuç olarak yazarlar ruh sağlığı ile CKD'nin iç içe geçtiğini, nöropsikolojik değerlendirmenin erken klinik saptamayı kolaylaştırdığını ve çok disiplinli yönetimin bakımı ve prognozu iyileştirdiğini vurgulamaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri