Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0607

Melanom, mani ve tıbbi karar verme: yaşlı bir erişkinde kapasite kaybı olgusu

MELANOMA, MANIA, AND MEDICAL DECISION-MAKING: A CASE OF LOSS OF CAPACITY IN AN OLDER ADULT

Onkolojik tedaviyi reddeden manik bir yaşlı hastada seçim bildirebilme korunmuş görünse de anlama, takdir etme ve akıl yürütme bozulmuştu; tablo düzeldikten sonra kapasite yeniden kazanıldı.

Amaç, tedavi reddinin ciddi zarar riski taşıdığı kanser hastalarında karar verme kapasitesinin (capacity) ayrıntılı değerlendirilmesinin önemini bir olgu üzerinden tartışmaktır. Posterde kapasitenin alana, göreve ve zamana özgü olduğu, kararın riski arttıkça kapasite eşiğinin de yükseldiği vurgulanmakta ve Appelbaum ile Grisso'nun 1988'de ortaya koyduğu dört ölçüt (tutarlı bir seçim bildirme, ilgili bilgiyi anlama, durumu ve bilginin kendisi için anlamını takdir etme, bilgiyi akılcı biçimde işleyerek akıl yürütme) çerçeve olarak kullanılmaktadır. Olgu, melanom tanısıyla izlenen, onkoloji izlemlerine yinelenen biçimde gelmemesi sonucu birden çok kez yeniden yatırılan 77 yaşında bir kadın hastadır; anksiyete ve sanrılar nedeniyle psikoonkoloji konsültasyonu istenmiştir. Psikiyatrik değerlendirmede irritabilite, baskılı ve teğetsel konuşma, dikkatte bozulma, sınırlı içgörü ve sağlık çalışanlarına yönelik paranoid düşünceyle giden ağır mani benzeri bir tablo saptanmıştır. Etkilenen alanlar değerlendirildiğinde seçim bildirme kısmi bulunmuş (hasta bir seçim dile getirebiliyor ancak seçimi zaman içinde ve farklı kişilere karşı tutarsız kalıyordu), anlama, takdir etme ve akıl yürütme ise bozulmuş kabul edilmiş; hasta onkolojik tedaviyi reddetme kapasitesinden yoksun bulunmuştur. Tıbbi durumun düzelmesi ve olanzapin başlanmasının ardından hasta kapasitesini yeniden kazanmış ve sorunsuz biçimde taburcu edilmiştir. Karıştırıcı etkenler bölümünde psikoz, nörobilişsel bozukluklar, mani, sağlık okuryazarlığı, deliryum, ilaç etkileri ve fizyolojik nedenlerin ayrı ayrı sorgulanması önerilmektedir. Sonuç olarak onkoloji gibi yüksek riskli ortamlarda kapasitenin eleştirel biçimde ve ek sorularla derinleştirilerek değerlendirilmesi, kapasitenin zaman içinde ve alandan alana değişebilen akışkan bir kavram olması nedeniyle sık yeniden değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri