Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0602

Tanının ötesinde: mahkeme kararıyla yapılan adli psikiyatrik değerlendirmelerde cezai sorumluluğun klinik belirleyicileri

BEYOND DIAGNOSIS: CLINICAL DETERMINANTS OF CRIMINAL RESPONSIBILITY IN COURT-ORDERED FORENSIC PSYCHIATRIC EVALUATIONS

Adli psikiyatrik değerlendirmelerde cezai sorumluluğu belirleyen şey tanının kendisi değil, psikoz, biliş, bağımlılık, kişilik yapısı ve akut duygulanım durumlarının suç anındaki anlama ve irade yetisini nasıl etkilediğidir.

Amaç, cezai sorumluluğun yalnız tanıya değil psikopatolojinin gerçeği değerlendirme, dürtü kontrolü ve irade yetisi üzerindeki işlevsel etkisine bağlı olduğu varsayımından hareketle, ulusal bir referans merkezinde mahkeme kararıyla yapılan değerlendirmelerde adli görüşleri en güçlü biçimde şekillendiren klinik değişkenleri incelemektir. Yöntem olarak 2025 yılında yapılan ve cezai sorumluluğa odaklanan ardışık mahkeme kararlı adli psikiyatrik değerlendirmelerin retrospektif olgu serisi analizi yürütülmüştür. İncelenen değişkenler birincil tanı, kişilik patolojisi, bilişsel ya da organik bozulma, madde kullanımı, suç anındaki duygulanım durumu, yargılanma yeterliliği, önerilen güvenlik tedbirleri ve cezai sorumluluğa ilişkin nihai görüştür. Üç geniş örüntü öne çıkmıştır: belirgin psikotik bozukluklar cezai sorumluluğun kaldırılması, yargılanma yeterliliğinin bulunmaması ve adli psikiyatrik hastaneye yatış önerisiyle ilişkili bulunmuştur. Narsisistik ve dissosyal özellikler dahil kişilik patolojisi ile yoğun duygulanımsal tepkiler daha sık olarak sorumluluğun korunması ya da azalmış ancak esaslı biçimde azalmamış sorumlulukla ve genellikle psikiyatrik güvenlik tedbiri önerilmemesiyle birlikte görülmüştür. Madde bağımlılığı ile organik ya da bilişsel bozulma ise sorumluluğu tümüyle ortadan kaldırmaktan çok değiştirmiş ve tam sorumsuzluk yerine daha sık zorunlu bağımlılık tedavisi önerisine yol açmıştır. Posterde örneklem büyüklüğü ve sayısal analiz sonucu bildirilmemiştir; sonuç olarak adli psikiyatri uygulamasında belirleyici konu tanı değil, suç anındaki anlama ve iradi kontrolün nasıl etkilendiğidir.

Tüm WCP 2026 özetleri