Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0171

CNTN4: otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğunda mikrobiyota bağırsak beyin ekseni için olası bir aday gen

CNTN4: A POSSIBLE CANDIDATE GENE FOR MICROBIOTA-GUT-BRAIN AXIS IN AUTISM SPECTRUM DISORDERS AND ATTENTION-DEFICIT/HYPERACTIVITY DISORDER

Mendel randomizasyonu analizi bağırsak mikrobiyotası ile otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu riski arasında olası nedensel ilişki göstermiş, CNTN4 iki bozukluk için ortak aday konak mikrobiyota geni olarak öne çıkmıştır.

Çalışmanın amacı, mikrobiyal genom çapında ilişkilendirme çalışmaları (genome wide association studies, GWAS) verilerinden yararlanarak 473 bağırsak mikrobiyota taksonunun otizm spektrum bozukluğu (autism spectrum disorder, ASD) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (attention deficit hyperactivity disorder, ADHD) ile olası nedensel ilişkisini ve bu ilişkilerin iki bozukluk arasındaki farklarını incelemektir. Yöntem olarak Mendel randomizasyonu (Mendelian randomization, MR) kullanılmış, ana analiz ters varyans ağırlıklandırma (inverse variance weighted, IVW) yöntemiyle yürütülmüş ve elde edilen taksonlar biyolojik açıklama için gen ontolojisi (gene ontology, GO) zenginleştirme analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, ASD ve ADHD için ayrı ayrı hazırlanan dairesel ısı haritaları ve orman grafikleri (forest plot) ile IVW yöntemiyle belirlenen mikrobiyota taksonlarının odds oranları ve güven aralıkları biçiminde sunulmuştur. GO zenginleştirme sonuçları her iki bozukluk için hücresel bileşen, biyolojik süreç ve moleküler işlev başlıklarında ayrı ayrı gösterilmiştir. Orman grafiklerindeki tek tek takson adları, odds oranları ve p değerleri poster görselinin çözünürlüğünde güvenilir biçimde okunamadığı için burada aktarılmamıştır. Sonuç olarak çalışma, bağırsak mikrobiyotası ile ASD ve ADHD riski arasında olası nedensel bir ilişkiyi destekleyen kanıt sunmakta ve özellikle CNTN4'ü konak mikrobiyota etkileşiminde iki bozukluk tarafından paylaşılan ortak aday gen olarak tanımlamaktadır. Yazarlar bu bulguların ASD ve ADHD eş tanılılığının patomekanizmalarına ve gelecekteki önleme ile tedavi çalışmalarına kuramsal çerçeve sunduğunu belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri