Ekim sonunda muayenede sık duyduğum bir cümle var: "Her kış aynı şey oluyor, baharda geçiyor." Bu tablonun bir adı var: mevsimsel duygudurum bozukluğu, yani her yıl aynı mevsimde tekrarlayan depresyon.
☀️ Işığın neden iyi geldiğine dair en çok çalışılan açıklama iç saatle ilgili. Lewy ve arkadaşlarının çalışmasında kış depresyonu olanlarda akşam melatonin salgısı genelde daha geç başlıyordu. Sabah verilen parlak ışık bu saati öne çekti ve akşam ışığından daha çok iyi geldi.
Ne kadar işe yarıyor? 16 randomize çalışmayı birleştiren meta analizde parlak ışıkta yanıt olasılığı sahte ışığa göre 1,42 kat bulundu. 96 hastalık bir çalışmada ışık ile fluoksetinin yanıt oranı aynıydı (%67). Çalışmalarda kullanılan uygulama: 10.000 lüks beyaz ışık, sabah, günde 30 dakika. İlk günlerde aşırı yükselmiş ruh hali (hipomani) açısından hekim izlemi önerilir.
🔎 Sınırı da var. Çalışmalar küçük ve yöntemleri farklı. İki kış sonra depresyonun tekrarı bilişsel davranışçı terapide ışık tedavisine göre daha az görüldü. Hangi tedavinin seçileceğine hekiminizle birlikte karar verin; kullandığınız ilacı kendiniz bırakmayın.
Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir.
Kaynaklar:
Forneris CA ve ark. (2019). Cochrane Database of Systematic Reviews, CD011270.
Lewy AJ ve ark. (1998). Archives of General Psychiatry, 55(10):890.
Pjrek E ve ark. (2020). Psychotherapy and Psychosomatics, 89(1):17.
Lam RW ve ark. (2006). American Journal of Psychiatry, 163(5):805.
Terman M, Terman JS (2005). CNS Spectrums, 10(8):647.
Rohan KJ ve ark. (2016). American Journal of Psychiatry, 173(3):244.