# Okumalar ve Makaleler - URL: https://alisanburak.com/blog - Language: tr - Last updated: not specified - Page title: Okumalar ve Makaleler — Psikiyatri, Psikoterapi ve EMDR Yazıları > Güncel yazılar: EMDR, travma, psikoterapi ve ruh sağlığı üzerine. Okumalar ve Makaleler # Okumalar ve Makaleler Zihin dünyanıza ışık tutacak güncel makaleler. [Bilim ve Ütopya Yazıları →](https://alisanburak.com/blog/kategori/bilim-ve-utopya-yazilari) [[Görsel: İşsizliğin ruhsal etkileri: iş yalnızca gelir değil, beş psikolojik ihtiyaç; yapay zekâ çağında iş güvencesizliği ve korunma yolları] 29 Ekim 2026 ## İşsizliğin ruhsal etkileri: iş yalnızca gelir değil, beş psikolojik ihtiyaç; yapay zekâ çağında iş güvencesizliği ve korunma yolları İşsizlik yalnızca gelir kaybı değildir. İş; zaman yapısı, sosyal temas, ortak amaç, statü ve etkinlik ihtiyacını da karşılar. 🧠 Marie Jahoda'nın gizli yoksunluk modeli (latent deprivation) bu beş işlevi tanımlar. Birçok çalışmanın sonuçlarını birleştiren 2023 tarihli bir analizde (meta analiz) çalış](https://alisanburak.com/i-ssizligin-ruhsal-etkileri-is-yalnizca-gelir-degil-bes-psikolojik-ihtiyac-yapay-zek-caginda-is-guvencesizligi-ve-korunma-yollari)[[Görsel: Kilo derdi yokken yemekten kaçınmak: ARFID'i tanımak, ne zaman yardım almalı, tedavide neler var?] 29 Ekim 2026 ## Kilo derdi yokken yemekten kaçınmak: ARFID'i tanımak, ne zaman yardım almalı, tedavide neler var? Sık duyulan bir cümle: "Kilo vermek istemiyorum ama yemek bir türlü boğazımdan geçmiyor." Bu durum, adı pek bilinmeyen bir yeme bozukluğunun, ARFID'in işareti olabilir. Bu yazıda onu nasıl tanıyabileceğinizi, ne zaman ve kime başvurmanız gerektiğini, tedavide neler olduğunu ve bu bilginin ne kadar s](https://alisanburak.com/arfid-nedir-tedavisinde-neler-oneriliyor)[[Görsel: 1923'te bir sonbahar sabahı toprağa küçük bir fidan dikildi. Fidanı diken adam,] 28 Ekim 2026 ## 1923'te bir sonbahar sabahı toprağa küçük bir fidan dikildi. Fidanı diken adam, 1923'te bir sonbahar sabahı toprağa küçük bir fidan dikildi. Fidanı diken adam, onu bir çocuğa emanet etti. Kışlar geldi, rüzgârlar esti, dallar sallandı. Ama ağaç büyümeye devam etti. Çünkü kökleri derindeydi: akıl, bilim, özgürlük ve birlikte yaşamak. Psikolojide de değerler kökler gibidir. Zor gü](https://alisanburak.com/1923-te-bir-sonbahar-sabahi-topraga-kucuk-bir-fidan-dikildi-fidani-diken-adam)[[Görsel: Her kış gelen depresyon: parlak ışık tedavisi nasıl ve ne kadar işe yarıyor?] 28 Ekim 2026 ## Her kış gelen depresyon: parlak ışık tedavisi nasıl ve ne kadar işe yarıyor? Sık sorulan bir soru: "Her kış aynı şey oluyor, baharda geçiyor. Bu bir hastalık mı, ışık gerçekten iyi gelir mi?" Bu yazıda kış depresyonunun ne olduğunu, ne zaman bir hekime başvurmanın iyi olacağını ve parlak ışık tedavisinin nasıl etki ettiğini bulacaksınız. Diğer tedavi seçeneklerini ve bu bilg](https://alisanburak.com/parlak-isik-tedavisi-kis-depresyonuna-nasil-etki-eder)[[Görsel: Parlak ışık tedavisi: kış depresyonunda sağlam, diğer hastalıklarda karışık kanıt] 28 Ekim 2026 ## Parlak ışık tedavisi: kış depresyonunda sağlam, diğer hastalıklarda karışık kanıt Havalar kararınca muayenede ışık kutusu sık gündeme geliyor. Kanıtın gücü, hangi hastalıktan söz ettiğimize göre değişiyor. En sağlam yer kış depresyonu. 19 randomize çalışmanın meta analizinde (çalışmaları birleştiren analiz) ışık, plasebo ışıktan etkili bulundu; çalışmalar küçük ve farklı. Mevsiml](https://alisanburak.com/parlak-isik-tedavisi-kis-depresyonunda-saglam-diger-hastaliklarda-karisik-kanit)[[Görsel: Hep enerjik ve neşeli misiniz? Hipertimik mizacın güçlü yanları ve dikkat isteyen noktaları] 27 Ekim 2026 ## Hep enerjik ve neşeli misiniz? Hipertimik mizacın güçlü yanları ve dikkat isteyen noktaları Sık sorulan bir soru: "Hep enerjiğim, az uyuyorum, neşem bitmiyor. Bu bir sorun mu?" Bu tarzın literatürde bir adı var: hipertimik mizaç. Bu yazıda onun ne olduğunu, ne zaman bir uzmana danışmanın iyi olacağını, araştırmaların güçlü yanları ve riskleri hakkında ne söylediğini ve bu bilginin ne kadar](https://alisanburak.com/hipertimik-mizac-guzel-yanlari-bipolar-riski-ve-beden-sagligi)[[Görsel: DEHB'de grup terapisi: literatür] 27 Ekim 2026 ## DEHB'de grup terapisi: literatür DEHB'de grup terapisi gerçekten işe yarıyor mu? Literatüre baktım. Kısa cevap: evet, ama ilacın yerine değil, yanında. Yetişkin DEHB'de temel tedavi ilaç. Fakat ilaçla belirtileri azalan pek çok kişi hâlâ başlayamamaktan, ertelemekten, düzensizlikten ve kendine kızmaktan yakınıyor. Psikoterapi tam b](https://alisanburak.com/dehb-de-grup-terapisi-literatur)[[Görsel: Çok üzüldüğüm için mi kanser oldum? Büyük çalışmaların cevabı ve suçluluk yükünü bırakmanın yolları] 25 Ekim 2026 ## Çok üzüldüğüm için mi kanser oldum? Büyük çalışmaların cevabı ve suçluluk yükünü bırakmanın yolları Sık sorulan bir soru: "Çok üzüldüm, çok stres yaşadım; kanser ondan mı oldu?" Bu yazı, yüz binlerce kişiyi yıllarca izleyen çalışmaların bu soruya ne dediğini, bu düşüncenin neden ağır bir yük olabildiğini ve sıkıntı uzadığında hangi desteğin işe yaradığını anlatıyor. Kanser tanısı almış kişiler, ya](https://alisanburak.com/uzulmek-kansere-yol-acar-mi-buyuk-kohortlarin-soyledigi-ve-hastayi-suclamanin-bedeli)[[Görsel: Bir düşünce gerçek mi, zihinden geçen bir olay mı? Metakognitif terapide iki mod ve kanıtı] 24 Ekim 2026 ## Bir düşünce gerçek mi, zihinden geçen bir olay mı? Metakognitif terapide iki mod ve kanıtı Çok kişinin aklındaki soru: "Bu düşünceyi kafamdan atamıyorum, ne yapmalıyım?" Metakognitif terapi bu soruya alışılmadık bir yerden bakar: düşüncenin ne söylediğinden çok, onunla nasıl bir ilişki kurduğunuza. Bu yazıda yaklaşımın iki temel kavramını, ne zaman yardım almanın yerinde olacağını ve teda](https://alisanburak.com/metakognitif-terapide-nesne-modu-ve-metakognitif-mod-dusunceyi-gercek-gibi-yasamak-ile-onu-zihinde-bir-olay-olarak-gormek)[[Görsel: Mutmain olmak: kabul ve kararlılık terapisi, öz şefkat ve yatışmanın biyolojisi] 24 Ekim 2026 ## Mutmain olmak: kabul ve kararlılık terapisi, öz şefkat ve yatışmanın biyolojisi Mutmain olmanın literatürdeki en yakın karşılıkları kabul ve öz şefkat. Mutmain, TDK sözlüğünde “inanmış, gönlü kanmış, emin olan” diye geçiyor. Literatürde bu adla ölçülen bir yapı yok; ölçülen üç yakın kavram kabul, psikolojik esneklik ve öz şefkat. Öz şefkat ile psikopatoloji arasında 14 çalışmal](https://alisanburak.com/mutmain-olmak-kabul-ve-kararlilik-terapisi-oz-sefkat-ve-yatismanin-biyolojisi)[[Görsel: "Tanı almak istemiyorum, tanı alırsam ne olacak?"] 21 Ekim 2026 ## "Tanı almak istemiyorum, tanı alırsam ne olacak?" "Tanı almak istemiyorum, tanı alırsam ne olacak?" Dün neyseniz yarın da olursunuz. Tanı yalnızca olanın adını koyar. Ve o tanı size özeldir: 18 yaşından büyük bir yetişkin, tanısını kimseye ilan etmek ya da ibraz etmek zorunda değildir. Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir. Dr. Tuba Güleç'in](https://alisanburak.com/tani-almak-istemiyorum-tani-alirsam-ne-olacak)[[Görsel: Yapay zekâ ile birlikte ruhlar daha da yapaylaşır mı?] 19 Ekim 2026 ## Yapay zekâ ile birlikte ruhlar daha da yapaylaşır mı? Aynı empatik yanıt, yapay zekâya atfedildiğinde insana atfedildiğinden daha az destekleyici bulunuyor: 9 çalışma, 6.282 kişi. 🤖 Sohbet botlarını sosyal bir muhatap gibi yaşamamızın arkasında insansılaştırma (antropomorfizm), karşıdakine zihin atfetme ve tek yönlü duygusal bağ (parasosyal bağlanma) g](https://alisanburak.com/yapay-zek-ile-birlikte-ruhlar-daha-da-yapaylasir-mi) Sayfa 1 / 22 --- Kaynak / Source: https://alisanburak.com/blog İletişim / Contact: Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, Suadiye / Kadıköy, İstanbul · +90 532 642 95 25 · info@alisanburak.com · https://alisanburak.com/bagdat-caddesi-psikoterapi-iletisim