Toplantıda kusursuz görünüp eve dönünce günlerce tükenen biri, yüksek işlevsel otizm profiliyle uyumlu olabilir.
🔎 Popüler dilde “Asperger” denilen tablo, güncel sınıflamada Otizm Spektrumu Bozukluğu (OSB) Düzey 1 içinde yer alır: en az destek ihtiyacı duyulan uç, ama iç deneyimin hafif olduğu anlamına gelmez. Araştırmacılar bu görünmezliği “kamuflaj” (camouflaging) kavramıyla açıklıyor: göz temasını sayarak sürdürmek, sohbet kalıplarını ezberlemek, rahatsız edici bir ortamda bile normal görünmeye zorlanmak.
🧠 Bu çabanın bir bedeli var. Otistik yetişkinlerin yaklaşık yarısında aleksitimi, yani duyguyu adlandıramama görülüyor; kontrol grubunda bu oran çok düşük. Kaygı bozukluğunun hâlihazırda görülme oranı yüzde 27, depresyonunki yüzde 23. Kamuflaj düzeyi yükseldikçe tablo daha da ağırlaşıyor, tanı da sıklıkla geç konuyor.
Kendinize ve yakınınıza: sosyal temastan sonra dinlenme süresini plana koyun, bu tembellik değil kamuflajın bedelidir. “İyi görünüyorsun” yerine “Bugün nasıl hissediyorsun” diye sorun. Çok aileli grup destek programlarının anlamlı aktiviteleri artırıp içe kapanmayı azalttığı gösterildi; kaygı ya da çökkünlük eşlik ediyorsa uzman desteği bu noktada devreye girer.
Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir.
Kaynaklar: Loomes ve ark. (2017), J Am Acad Child Adolesc Psychiatry · Hull ve ark. (2019), J Autism Dev Disord · Kinnaird ve ark. (2019), European Psychiatry · Khudiakova ve ark. (2024), Res Autism Spectr Disord · Hollocks ve ark. (2019), Psychological Medicine · Russell ve ark. (2025), Autism Research · Ali ve ark. (2025), Clinical Psychology Review · Smith DaWalt ve ark. (2021), J Neurodev Disord · Kuroda ve ark. (2022), PLoS One