Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO511

Oyun oynama bozukluğu taramasında tolerans ve yoksunluk maddelerinin yararlılığının değerlendirilmesi

EVALUATING THE UTILITY OF TOLERANCE AND WITHDRAWAL ITEMS IN GAMING DISORDER SCREENING

Tolerans ve yoksunluk maddeleri oyun oynama bozukluğunun diğer ölçütleriyle uyumlu olmakla birlikte, GADIT'in ICD-11 temelli dört tanı gereğini ölçen maddelerine ek bir tarama katkısı sağlamamaktadır.

Amaç, oyun oynama bozukluğunda (gaming disorder) tolerans ve yoksunluk belirtilerini ölçen geçerli ve güvenilir maddeleri belirlemek, bunların diğer belirtilerle ilişkisini incelemek ve bu maddelerin tarama aracına eklenmesinin yararını değerlendirmektir; posterde ICD-11'de yeni tanınan bu bozuklukta madde kullanım bozukluklarından bilinen tolerans ve yoksunluk ölçütlerinin geçerli olup olmadığının tartışmalı olduğu belirtilmektedir. Yöntem, posterde Uluslararası Oyun Çalışması 2024 (Avustralya ve ABD; N = 477) ile Avustralya'dan bir üniversite örneklemine (N = 316) dayandırılmıştır; ölçüm araçları ICD-11'in dört tanı gereğini (bozulmuş kontrol, zararlara karşın oyuna devam, oyunun diğer etkinliklere göre önceliğinin artması, işlevsel bozulma) ölçen 8 maddelik Oyun Oynama Bozukluğu Tanımlama Testi (Gaming Disorder Identification Test, GADIT), tolerans ve yoksunluk maddeleri ile bilinen oyun oynama bozukluğu bağıntılarıdır. Madde yanıt kuramı (item response theory) ile tolerans ve yoksunluk için ikişer madde seçilerek GADIT'e eklenmiş, gizil oyun oynama bozukluğu yapısı tek faktörlü doğrulayıcı faktör analizi (confirmatory factor analysis) ile sınanmış, 8 maddelik ve 12 maddelik ölçeklerin yordama performansı hem birbirine hem de bilinen bağıntılara karşı karşılaştırılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde tolerans ve yoksunluk maddeleri oyun oynama bozukluğu faktörüne güçlü biçimde yüklenmiş, 8 maddelik ve 12 maddelik ölçekler arasındaki korelasyon her iki örneklemde de çok yüksek bulunmuştur (r > 0,93), bu da iki ölçeğin aynı temel yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Regresyon analizlerinde bilinen bağıntılarla ilişkiler her iki ölçekte de benzer olup standardize katsayılar yakın, %95 güven aralıkları büyük ölçüde örtüşmüştür; örnek olarak IGDT-10 için b = 3,56 (%95 GA 3,23-3,94) ve b = 3,82 (%95 GA 3,54-4,13, %7,30 fark), oyun yoğunluğu için OR = 2,35 (%95 GA 1,84-3,00) ve OR = 2,73 (%95 GA 2,10-3,55, %16,17 fark), finansal etkiler için OR = 3,96 (%95 GA 3,02-5,19) ve OR = 4,58 (%95 GA 3,44-6,10, %15,66 fark) bildirilmiştir. Yazarlar tolerans ve yoksunluğun diğer ölçütleri ölçen maddelerle hizalandığı, ancak GADIT'teki dört ICD-11 tanı gereğine ek bir tarama katkısı sağlamadığı ve tolerans ile yoksunluk maddelerini dışarıda bırakan tarama araçlarının oyun oynama bozukluğunu değerlendirmek için yeterli kaldığı sonucuna varmaktadır. Kongre özetinde örneklem büyüklükleri (N=1519 ve N=408) ve ölçekler arası korelasyon (r = 0,98) posterdekinden farklı bildirilmiş olup burada poster esas alınmıştır.

Tüm WCP 2026 özetleri