Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO355

Deprem yaşamış bireylerde bilişsel kaçınma ile yaşama bağlanma arasındaki ilişki: 2023 Kahramanmaraş depremlerinden iki yıl sonra

THE RELATIONSHIP BETWEEN COGNITIVE AVOIDANCE AND ENGGEMENT TO LIFE IN INDIVIDUALS WHO HAVE EXPERIENCED EARTHQUAKES: 2 YEARS AFTER THE 2023 KAHRAMANMARAŞ EARTHQUAKES

Depremden iki yıl sonra bilişsel kaçınma stratejilerinin kullanımı arttıkça deprem yaşamış bireylerin yaşama bağlanma düzeyi azalmaktadır.

Çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremlerinden iki yıl sonra depremi yaşayan bireylerde bilişsel kaçınma (cognitive avoidance) stratejisi kullanımı ile yaşama bağlanma arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı desende 279 yetişkinden veriler Kasım 2025 ile Mayıs 2026 arasında Google Forms üzerinden Sosyodemografik Form, Bilişsel Kaçınma Ölçeği (Cognitive Avoidance Scale, CAS) ve yaşama bağlanmayı ölçen ölçekle (posterin yöntem bölümünde Commitment to Living Scale, tablolarda Life Engagement Scale, LES) toplanmış; tanımlayıcı istatistik, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. CAS toplam puan ortalaması 65,16 ± 20,58, LES puan ortalaması 24,06 ± 4,60 bulunmuştur. LES ile CAS toplam puanı arasında negatif ve anlamlı korelasyon saptanmış (r=-0,166, p<0,01); alt boyutlardan baskılama (suppression, r=-0,195) ve düşünceyi yerine koyma (substitution, r=-0,234) anlamlıyken (p<0,01), dikkat dağıtma, dönüştürme ve tetikleyicilerden kaçınma ile anlamlı ilişki bulunmamıştır. Çoklu doğrusal regresyon modeli anlamlıdır (F(3,275)=10,834; p=0,000; düzeltilmiş R2=0,096; Durbin-Watson=1,969); baskılama (B=-0,480; Beta=-0,492; t=-3,786; p=0,000) ve yerine koyma (B=-0,611; Beta=-0,581; t=-4,567; p=0,000) yaşama bağlanmayı negatif yönde yordamıştır. Sonuç olarak katılımcıların bilişsel kaçınma kullanımı düşük ile orta düzeyde, yaşama bağlanma düzeyi iyi bulunmuş; kaçınma arttıkça yaşama bağlanmanın azaldığı gösterilmiştir. Ruh sağlığı ve psikiyatri hemşirelerinin deprem yaşamış bireylerde yaşama bağlanmayı güçlendirmeye yönelik bilişsel ve anlam odaklı girişimleri uygulaması önerilmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri