Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0099

Karmaşık (ilişkisel) travmada anlatı yoluyla anlamlandırma: nitel bir bakış

NARRATIVE MEANING-MAKING IN COMPLEX (RELATIONAL)TRAUMA: A QUALITATIVE LENS

Çoklu olumsuz çocukluk yaşantısı bulunan genç erişkinlerde travma birikimli ve kişilerarası nitelikteydi; çocuklukta hayatta kalmayı sağlayan ikincil bağlanma stratejileri erişkinlikte ilişkileri ve destek aramayı bozmaktadır.

Çalışmanın amacı, çoklu olumsuz çocukluk yaşantısı (adverse childhood experience, ACE) bildiren genç erişkinlerde karmaşık travmanın anlatı yoluyla anlamlandırılmasını ve bağlanma stillerini incelemektir. Karma yöntemli desende, yetişkin psikiyatri poliklinikine başvuran yaklaşık 40 kişi taranmış, ACE puanı 3 ve üzeri olan 19 ile 30 yaş arasındaki 12 genç erişkin çalışmaya alınmıştır; yoğun bakım gerektiren ağır ruhsal hastalık, zihinsel yetiyitimi, nikotin dışı madde bağımlılığı, nörolojik hastalık ve yakın zamanda psikoterapi alma dışlama ölçütleridir. Nicel ölçümler ACE Anketi, Bağlanma Stili Anketi (ASQ), kısa Karmaşık Travma Anketi (CTQ-brief), DERS-SF ve MARS ile yapılmış; ardından tek oturumda "Çağlar boyunca hayatım" dışavurumcu yazma yönergesi uygulanmış, veriler betimleyici istatistik ve üç alana yönelik yinelemeli tematik kodlamayla çözümlenmiş, doğrudan alıntılar korunmuştur. Maruziyet temasında kronik eleştiri ve aşağılama biçimindeki duygusal istismar, çoğunlukla ona eşlik eden fiziksel istismar, derin ve kalıcı etki bırakan cinsel istismar, duygusal görünmezlik doğuran duygusal ve fiziksel ihmal ile ebeveyn ayrılığı, eş içi şiddete tanıklık ve akran zorbalığı öne çıkmıştır. Etki temasında anksiyete, depresif belirtiler, yalnızlık, intihar düşüncesi ve duygusal tükenme, ayrıca uyum, korku ve kendini suçlamanın yerleşik hayatta kalma tepkilerine dönüştüğü bir "utanç ağı" ile akademik gerileme bildirilmiştir. Bağlanma stratejileri temasında bakım verenler güvensiz olduğunda arkadaş, bakıcı, maneviyat ve akademik alana yönelen birincil destek arama, ikincil hiperaktivasyon (yakınlık ve güvence için yoğunlaşmış kaygılı çabalar) ve ikincil deaktivasyon (zorlantılı kendine yeterlilik, bağlanma gereksinimlerinin bastırılması, koruyucu ancak yalıtıcı ilişkisel kopuş) tanımlanmıştır. Küçük, çoğunlukla eğitimli ve İngilizce konuşan örneklem ile erkeklerin az temsil edilmesi genellenebilirliği kısıtlamaktadır. Sonuç olarak bulgular, anlatı yoluyla anlamlandırma ve düzeltici bağlanma deneyimleriyle çalışan, travmaya duyarlı ve bağlanma odaklı girişimleri desteklemektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri