Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0107

Kronik sosyopolitik olumsuzluğun kollektif psikotravmatolojisine doğru: yedi kuramsal yapı

TOWARD A COLLECTIVE PSYCHOTRAUMATOLOGY OF CHRONIC SOCIOPOLITICAL ADVERSITY: SEVEN THEORETICAL CONSTRUCTS

Kronik otoriter baskı altında iyileşme evresi bulunmadığından, mevcut travma çerçevelerinin birleştirdiği ya da atladığı yaralanma ve korunma mekanizmalarını adlandıran ayrı kuramsal yapılar önerilmektedir.

Çalışmanın amacı, travma çerçevelerinin çoğunun ayrık olaylar ve ardından gelen bir iyileşme evresi varsaymasından doğan boşluğu gidermektir; kronik otoriter olumsuzluk altında bu iyileşme evresi bulunmayabilir, uyum sağlayıcı yanıtlar patoloji olarak yanlış okunabilir ve önemli yaralanmalar adlandırılmadan kalabilir. Yöntem, travma, kollektif travma, ahlaki yaralanma (moral injury), anlamlandırma (meaning making) ve dayanıklılık (resilience) alanlarını kapsayan anlatı derlemesi eşliğinde yapılan kuramsal sentezdir; yapılar uzamış siyasal olumsuzluk altındaki klinik örüntülerden türetilmiş, paradigma olarak İran kullanılmış ve yapılar ayırt edicilik, tutarlılık, klinik ilgililik ve işlevselleştirilebilirlik açısından değerlendirilmiştir. Posterde yapılar, paylaşılan anlatı, bellek ve kuruma duyulan güvenin toplum düzeyinde bozulması olarak tanımlanan kollektif Tip II travma başlığı altında sunulmaktadır. Bunlar zorunlu tanıklık yaralanması (compelled witness injury; yanıt verme olanağı olmaksızın çaresizce tanık olmaktan doğan ve eyleme geçememekten çok görmüş olma üzerine odaklanan suçluluk), şimdiki zaman kipinde varoluşsal suçluluk (present tense existential guilt; başkaları acı çekmeyi sürdürürken sıradan yaşama ve normale dönmeye ilişkin suçluluk), kalıcı anlam eksikliği (perpetual meaning deficit; istikrarlı bir iyileşme evresi olmadan anlamlandırmanın tamamlanamaması), hayal kırıklığı birikimi (disappointment accumulation; felaket beklentisiyle birlikte kuşaklar boyu süren umut ve yenilgi döngüleri), direnç halinde sürdürüm (resistive maintenance; olumsuzluk altında değerlerin ve gelecek yöneliminin etkin biçimde korunması) ve geçiş dönemi riski olarak aynalanmış şiddettir (mirrored violence; biriken yaralanmanın önceki zararı yeniden üreterek boşalması). Klinik uygulamaya dönük olarak posterde çaresiz tanıklığın, başkaları acı çekerken yaşanan hazlara ilişkin suçluluğun, kuşaklar arası umut ve yenilgi döngülerinin ve hastanın etkin olarak korumaya çalıştığı şeyin sorulması önerilmekte; ahlaki öfkenin otomatik olarak patolojikleştirilmemesi, şimdiki zaman suçluluğunun sıradan hayatta kalan suçluluğu gibi ele alınmaması, direnç halinde sürdürümün patoloji sanılmaması ve klasik stabilizasyon için istikrarlı bir çevre varsayılmaması konusunda uyarılmaktadır. Sonuç olarak bu yapıların formülasyon ve müdahale için daha net hedefler sunabileceği belirtilmekte, sonraki öncelik olarak ampirik işlevselleştirme ve sınama gösterilmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri