Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO246

Majör depresif bozuklukta striatal serotonin 2A reseptör erişilebilirliği ve işlevsel ağ örgütlenmesi

STRIATAL SEROTONIN 2A RECEPTOR AVAILABILITY AND FUNCTIONAL NETWORK ORGANIZATION IN MAJOR DEPRESSIVE DISORDER

İlaç kullanmamış majör depresif bozukluk hastalarında striatal 5-HT2A reseptör bağlanma potansiyeli artmış olup bu artış bozulmuş ağ örgütlenmesiyle ilişkilidir.

Amaç, ilaç kullanmamış (drug naive) majör depresif bozukluk (major depressive disorder, MDD) hastalarında bölgesel serotonin 2A reseptör (5-HT2AR) erişilebilirliğini ve işlevsel ağ örgütlenmesini birlikte incelemektir. Çalışmaya MINI-Plus ile tanı konan 21 ilaç kullanmamış MDD hastası ve 25 sağlıklı kontrol alınmış; depresif belirtiler HAMD-17 ve BDI ile değerlendirilmiş, katılımcılara [11C]MDL100907 ile pozitron emisyon tomografisi (PET) ve dinlenim durumu işlevsel manyetik rezonans görüntüleme uygulanmış, 22 önceden tanımlı bölgede bağlanma potansiyeli (binding potential, BPND) hesaplanmış, ardından işlevsel bağlantısallık (functional connectivity) ve çizge kuramı (graph theory) analizleri yapılmıştır. Gruplar yaş (37,1 (11,2) ve 32,1 (7,5); p=0,090) ve cinsiyet (p=0,592) açısından benzer olup hastalarda HAMD-17 20,5 (3,6), BDI ise 26,6 (8,7) ve kontrollerde 3,5 (3,0) bulunmuştur (p<0,001). MDD grubunda sağ hipokampus, sağ amigdala, sağ kaudat ve iki yanlı putamende BPND kontrollere göre daha yüksektir (Bonferroni eşiği p<0,00227). İşlevsel bağlantısallıkta yanlış keşif oranı (false discovery rate, FDR) düzeltmesinden sonra anlamlı fark kalmamış, düzeltilmemiş analizlerde sağ kaudat ile sağ putamen (t=-3,99; p_unc<0,001; p_FDR=0,164), sağ ön insula (t=-2,54; p_unc=0,015) ve sol ön insula (t=-2,44; p_unc=0,019) arası bağlantılarda azalma izlenmiştir (küme kütlesi 66,94; p_unc=0,035; p_FDR=0,598). Çizge analizlerinde MDD'de sağ putamen ve sağ rostral prefrontal kortekste yakınlık merkeziliği (closeness centrality) azalmış (t=-3,75 ve t=-3,70; p_FDR=0,011), ortalama yol uzunluğu (average path length) artmış (sağ putamen t=4,78, p_FDR<0,001; sol putamen t=3,73, p_FDR=0,010; sağ rostral prefrontal korteks t=3,31, p_FDR=0,023), ayrıca anterior singulat korteks, sağ putamen ve ön serebellumda eksantriklik (eccentricity) yükselmiştir (t=3,81, 3,72 ve 3,28; p_FDR=0,010, 0,010 ve 0,025). Putaminal BPND yüksekliği, keşfedici analizde azalmış ağ bütünleşmesiyle ilişkili bulunmuştur (p_unc<0,05). Yazarlar, striatal 5-HT2AR değişikliklerinin MDD'de bozulmuş ağ örgütlenmesiyle bağlantılı olduğunu ve geniş ölçekli ağ işlev bozukluğunun altında yatan olası bir moleküler zemine işaret ettiğini bildirmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri