Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO217

Ilaç kullanmayan erkek şizofreni ve bipolar bozukluk hastalarında inflamasyon ve kortizol değişimi

INFLAMMATION AND CORTISOL VARIATION IN DRUG -FREE MALE PATIENTS WITH SCHIZOPHRENIA AND BIPOLAR DISORDER

İlaç kullanmayan erkek hastalarda plazma kortizolü, CRP ve homosistein kontrollere göre yüksek bulunmuş, kortizol ile CRP arasında ters U biçimli bir ilişki saptanmıştır.

Amaç, ilaç kullanmayan erkek bipolar bozukluk (bipolar disorder, BD), şizofreni (schizophrenia, SCZ) ve şizoaffektif bozukluk (schizoaffective disorder, SAD) hastalarında bazal kortizol (cortisol, CORT) ve yüksek duyarlıklı C reaktif protein (C reactive protein, CRP) değişimlerini ve bunların klinik özelliklerle ilişkisini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak incelemektir. Yöntem olarak 2019 ile 2021 arasında Sfax'ta bir üniversite hastanesinin psikiyatri servisinde yatan erkek hastalarda olgu kontrol (case control) çalışması yürütülmüş; tanılar DSM 5 ölçütleriyle konmuş, PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale), Bech ve Rafaelsen mani ölçeği (Mania Scale, MAS) ve Montgomery Asberg Depresyon Derecelendirme Ölçeği (MADRS) uygulanmış, plazma ve tükürük kortizolü ile inflamatuvar belirteçler ölçülmüştür. SCZ 44, BD 33 ve SAD 20 hasta alınmış, yüksek CRP düzeyi olan 3 hasta dışlanmış, toplam 97 hasta 102 eşleştirilmiş kontrolle karşılaştırılmıştır. Sabah 8 plazma kortizolü hastalarda daha yüksektir (133,98 ± 43,56 karşı 120,27 ± 35,98 ng/mL; p = 0,043); CRP (1,65 [0,57 ile 4,92] karşı 1,00 [0,50 ile 2,05] mg/L; p = 0,005) ve homosistein (20,00 [15,85 ile 26,20] karşı 15,00 [13,80 ile 17,30] µmol/L; p < 0,001) düzeyleri de hastalarda anlamlı olarak yüksek, log plazma CORT/CRP (4,23 ± 1,38 karşı 4,65 ± 1,05; p = 0,017) ve log tükürük CORT/CRP (0,58 ± 1,42 karşı 1,15 ± 1,08; p = 0,008) oranları düşük bulunmuştur. Plazma ya da tükürük kortizolü ile CRP arasında ters U biçimli bir ilişki saptanmış, log plazma CORT/CRP oranı mani belirti şiddetiyle (MAS) negatif yönde ilişkili bulunmuştur (r = -0,24; p = 0,01). BD hastalarında sabah 8 tükürük kortizolü PANSS ile pozitif ilişkili (r = 0,4; p = 0,04) ve ağır manik dekompansasyonda anlamlı olarak artmış bulunmuş; 2,95 ng/mL kesme değeriyle tükürük kortizolü manik atak şiddeti belirteci olarak %90 duyarlılık (sensitivity) ve %68,7 özgüllük (specificity) göstermiştir. Sonuç olarak CRP ile kortizol ilişkisi bu hastalarda glukokortikoid direnci modelinden çok proinflamatuvar kortizol modeliyle uyumlu görünmektedir; kadınları da içeren daha büyük örneklemlerle boylamsal çalışmalara gereksinim vardır.

Tüm WCP 2026 özetleri