Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO061

Sürdürülen DEHB farmakoterapisinin gerçek yaşam sonuçlarına etkileri: hedef deney öykünmesi (target trial emulation) çalışması

EFFECTS OF SUSTAINED ADHD PHARMACOTHERAPY AFTER TWO YEARS: A NATIONWIDE TARGET TRIAL EMULATION STUDY

En az bir yıl kesintisiz DEHB ilacı kullanan bireylerde tedaviyi sürdürmek, iki yıllık izlemde madde kullanım bozukluğu, intihar, suç ve tüm nedenlere bağlı ölüm riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilidir.

Çalışmanın sorusu, 6 ile 64 yaş arasında en az bir yıl kesintisiz DEHB farmakoterapisi almış bireylerde tedaviyi sürdürmenin, bırakmaya kıyasla madde kullanım bozukluğu, intihar, kaza sonucu yaralanma, trafik kazası, suç ve tüm nedenlere bağlı ölüm üzerindeki etkisidir. İsveç ulusal kayıt verilerinde 2005 ile 2024 arasında DEHB ilacına yeni başlayanlar tanımlanmış, en az bir yıllık kesintisiz kullanım ölçütüyle son analitik kohort 178.989 bireyden oluşmuştur. Hedef deney öykünmesi çerçevesinde ilk tedavi yılından sonra her 60 günde bir yeni ardışık öykünmüş çalışma kurulmuş (kişi başına 1 ile 37 çalışma), tedaviyi sürdürme ile bırakma stratejileri 60 günlük ilaçsız boşluk ve 60 günlük tolerans süresi tanımıyla ayrılmış, her çalışma girişinden itibaren iki yıla kadar izlem yapılmıştır; analizde klon, sansür ve ağırlıklandırma yaklaşımı ile ters olasılık sansür ağırlıklandırması (IPCW) ve ağırlıklı havuzlanmış lojistik regresyon kullanılmıştır. Sürdürme ve bırakma için ağırlıklı iki yıllık riskler sırasıyla madde kullanım bozukluğunda %5,29 ve %7,69 (ağırlıklı OR 0,68; %95 GA 0,65 ile 0,71), intiharda %1,71 ve %2,30 (OR 0,74; %95 GA 0,68 ile 0,80), kaza sonucu yaralanmada %13,78 ve %14,03 (OR 0,98; %95 GA 0,95 ile 1,01) bulunmuştur. Trafik kazasında riskler %2,46 ve %2,75 (OR 0,89; %95 GA 0,83 ile 0,96), suçta %6,78 ve %10,63 (OR 0,62; %95 GA 0,60 ile 0,65), tüm nedenlere bağlı ölümde %0,25 ve %0,47 (OR 0,53; %95 GA 0,43 ile 0,64) olarak saptanmıştır. Tedavi bırakma hızının zirve yaptığı 18 ile 19 yaş döneminde de yarar sürmüş; suç için ağırlıklı OR 0,48 (%95 GA 0,42 ile 0,55), madde kullanım bozukluğu için 0,69 (%95 GA 0,61 ile 0,78) ve kaza sonucu yaralanma için 0,86 (%95 GA 0,78 ile 0,94) bulunurken, intihar (OR 0,88; %95 GA 0,72 ile 1,08), trafik kazası (OR 0,93; %95 GA 0,76 ile 1,14) ve tüm nedenlere bağlı ölüm (OR 0,99; %95 GA 0,39 ile 2,48) için anlamlı fark gösterilmemiştir. Sürdürülen kullanımdan sonra tedaviye devam etmek, yüksek bırakma oranının görüldüğü geçiş dönemi dahil olmak üzere çok sayıda gerçek yaşam sonucunda daha düşük iki yıllık riskle ilişkilidir. Not: kongre sistemindeki özet metninde 12 ile 24 yaş, iki yıllık kesintisiz kullanım ve 23.092 kişilik bir örneklem bildirilmekte olup, posterdeki güncel veriler esas alınmıştır.

Tüm WCP 2026 özetleri