Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

Psikiyatride çoklu omik yaklaşımı için bir model olarak perinatal psikoz: bağışıklık, metabolizma ve mitokondri çerçeveleri klinik anlayışı geliştiriyor mu?

Perinatal psychosis as a model for multiomics in psychiatry: do immune–metabolic–mitochondrial frameworks improve clinical understanding?

Perinatal psikozda bağışıklık, metabolizma ve mitokondri eksenli çerçeveler çoklu omik verisini biyolojik olarak tutarlı biçimde bütünleştirebilir, ancak klinik değerleri veri biriktirmeye değil hipoteze dayalı modellere bağlıdır.

Çoklu omik (multiomics) teknolojilerdeki hızlı ilerlemeye karşın bu yaklaşımların psikiyatrideki klinik yararı belirsizliğini korumakta, büyük ölçekli biyolojik veriler tanısal netliğe ya da mekanizma anlayışına tutarlı biçimde dönüşmemektedir; derin bağışıklık, metabolik ve endokrin değişimlerle tanımlanan dar bir zaman penceresinde ortaya çıkması nedeniyle perinatal psikoz bu boşluğu incelemek için özgün bir klinik model olarak ele alınmıştır. Çalışma, çoklu omik bilgisiyle beslenen bağışıklık, metabolizma ve mitokondri çerçevelerinin ağır ruhsal bozuklukların klinik anlayışını anlamlı biçimde ilerletip ilerletemeyeceğini araştırmayı amaçlamaktadır. PRISMA 2020 kılavuzuna uygun olarak, anlatısal sentez içeren bir sistematik derleme yapılmış; perinatal psikoz, çoklu omik yaklaşımlar, mitokondri biyolojisi, bağışıklık aktivasyonu ve metabolik stresi ele alan klinik ve çeviri araştırmaları belirlenerek klinik psikiyatriyle ilgili yakınsayan biyolojik yolaklar açısından eleştirel biçimde bütünleştirilmiştir. Birden çok biyolojik ölçekten gelen kanıtlar, perinatal psikozun fizyopatolojisinde bağışıklık aktivasyonu, metabolik düzensizlik ve mitokondriyal stresi işaret etmekte; mitokondri, inflamatuvar sinyalleşmeyi, enerji metabolizmasını ve nörobiyolojik kırılganlığı birbirine bağlayan bütünleştirici bir merkez olarak öne çıkmaktadır. Buna karşılık çoklu omik yaklaşımlar biyolojik çözünürlüğü artırsa da, mekanizmaya dayalı bir bütünleştirme olmadan uygulandıklarında sıklıkla klinik olarak yorumlanması güç, parçalı bulgular üretmektedir. Sonuç olarak perinatal psikoz, çoklu omiğin psikiyatrideki hem vaadini hem sınırlılıklarını göstermekte; biyolojik karmaşıklığın klinik açıdan anlamlı sorularla hizalanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri