Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

Alzheimer hastalığı sürekliliğindeki yaşlı erişkinlerde çok modlu sanat temelli müdahalenin çalışma belleği üzerindeki etkilerinin ve beyin aktivasyon örüntüsünün incelenmesi

Exploring the effects and brain activation pattern of the multimodal art-based intervention on working memory in older adults on alzheimer's disease continuum

Çok modlu sanat temelli müdahale çalışma belleğini ve genel bilişsel işlevi iyileştirmiş, müdahale sonrası azalan beyin aktivasyonu nöral verimlilikte artışa işaret etmiştir.

Çalışma, Alzheimer hastalığı (AD) sürekliliğindeki yaşlı erişkinlerde çok modlu sanat temelli bir müdahalenin çalışma belleği (working memory, WM) üzerindeki etkililiğini ve altta yatan beyin aktivasyon örüntüsünü incelemek amacıyla, prospektif, paralel kollu, randomize bekleme listesi kontrollü bir çalışmanın ikincil analizi olarak yürütülmüştür. Toplam 74 katılımcı 1:1 oranında müdahale ya da bekleme listesi kontrol grubuna randomize edilmiş; müdahale grubu 16 hafta boyunca her biri 90 dakikalık 24 seanslık çok modlu sanat temelli programa alınırken kontrol grubu olağan bakım almış, öncesinde ve sonrasında nöropsikolojik değerlendirmeler ile N-back görevi sırasında işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yapılmıştır. Müdahale sonrasında müdahale grubunda genel bilişsel işlev, sözel çalışma belleği ve görsel çalışma belleğinde kontrol grubuna göre daha fazla düzelme saptanmıştır. fMRI N-back analizlerinde frontal girus, prekuneus, kalkarin korteks, singulat girus, Rolandik operkulum, insula ve postsantral girus gibi bölgelerde anlamlı aktivasyon değişiklikleri görülmüş; katılımcılarda beyin aktivasyon şiddeti azalmış ve bu azalma çalışma belleği ile genel bilişsel işlevdeki düzelmeyle negatif korelasyon göstermiştir. Keşfedici analizde zaman, hastalık evresi, yaş, yaşam düzeni ve 0-back ile 2-back>0-back beta değerlerinin çalışma belleği ve genel bilişsel işlev performansını öngörebildiği bulunmuştur. Yazarlar, müdahalenin etkisini nöral verimliliği artırarak gösterebileceğini, müdahale sonrası azalan aktivasyonun telafi edici iskeleleme (compensatory scaffolding) yerine optimize edilmiş işlemlemeye geçişe işaret ettiğini belirtmektedir. Alt grup analizlerinde müdahale grubunda aktivasyon ile davranış arasındaki korelasyonların daha zayıf olması daha karmaşık nöral uyumlanmaları, kontrol grubundaki daha güçlü korelasyonlar ise telafi edici mekanizmalara bağımlılığı düşündürmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri