Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1269

Insomni tedavisinde kullanılan ilaçların kötüye kullanım potansiyeline ilişkin gerçek yaşam verileri

REAL-WORLD DATA ON THE ABUSE POTENTIAL OF MEDICATIONS FOR THE TREATMENT OF INSOMNIA

FAERS verilerinde ikili oreksin reseptör antagonistlerinin kötüye kullanımla ilişkili bildirim oranları benzodiazepinler, z ilaçları ve çizelgeye tabi olmayan doksepin, ramelteon ve trazodona göre belirgin biçimde düşüktür.

Analiz, insomni bozukluğu tedavisinde kullanılan ilaçların gerçek yaşamdaki kötüye kullanım potansiyelini FDA Advers Olay Bildirim Sistemi (FDA Adverse Event Reporting System, FAERS) verileri üzerinden yorumlamayı amaçlamıştır. Yöntem olarak FAERS veritabanı ilaç kötüye kullanımı, ilaç yoksunluğu ve ilaç bağımlılığı tercih edilen terimleri (preferred terms, PT) ile sorgulanmış; her PT için belirlenen olgu sayısı bildirilen toplam advers olay sayısına bölünmüş, orantılı bildirim oranları (proportional reporting ratio, PRR) ve bildirim olasılık oranları (reporting odds ratio, ROR) hesaplanmıştır. Bildirim dönemi 1 Ocak 2014 ile 31 Mart 2024 arasıdır ve DORA sınıfının pazardaki varlığını kapsayacak biçimde on yıllık farmakovijilans deneyimi sağlamaktadır; incelenen ilaçlar üç DORA, benzodiazepinler (BZ), z ilaçları ile çizelgeye tabi olmayan doksepin ve ramelteon olup ayrıca ABD'de insomni için en çok reçete edilen ilaç olan trazodon için de analiz yapılmıştır. Değiştirilmiş standart MedDRA sorgusu (SMQ) terimlerine göre oranlar tüm endikasyonlar için onaylı BZ'lerde 18.690/67.584 (%27,7), insomni için onaylı BZ'lerde 659/2.868 (%23,0), z ilaçlarında 2.063/13.495 (%15,3), DORA'larda 262/9.963 (%2,6), trazodonda 2.261/9.965 (%22,7), doksepinde 525/2.358 (%22,3) ve ramelteonda 25/314 (%8,0) bulunmuştur. Şekil 1 ve 2'deki PRR ve ROR analizlerinde DORA sınıfında gerçek yaşamda kötüye kullanım, yanlış kullanım, aşırı doz ve diğer güvenlilik risklerine ilişkin olgu sayısının tüm z ilaçlarına göre anlamlı olarak daha az olduğu, en yüksek bildirim olasılığının BZ'lerde görüldüğü belirtilmiştir; poster çözünürlüğünde bu şekillerdeki tekil PRR ve ROR değerleri okunamamıştır. Girişte ABD'li yetişkinlerin yaklaşık %12'sinin insomniden etkilendiği ve ABD'de onaylı üç DORA'nın (suvoreksant, lemboreksant, daridoreksant) preklinik olarak kötüye kullanım potansiyeli kanıtı göstermediği, klinik olarak yoksunluk ya da rebound insomni oluşturmadığı bildirilmiştir. Yazarlar, DORA ilaçlarının kötüye kullanım potansiyelinin çizelgeye tabi olmayan ilaçlarla uyumlu ve bazı durumlarda onlardan daha düşük olduğu, ABD'de onaylı hiçbir DORA'nın ilaç bağımlılığı uyarısı taşımadığı sonucuna varmıştır; poster ilk olarak World Sleep 2025'te sunulmuştur.

Tüm WCP 2026 özetleri