Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1157

Geçmiş bugünün içinden geçerken: ilişkisel travmada varoluşsal solitonlar

WHEN THE PAST MOVES THROUGH THE PRESENT: EXISTENTIAL SOLITONS IN RELATIONAL TRAUMA

Poster, ilişkisel travmayı çocuklukta oluşan ve yetişkinlikte ilişkisel sürprizlerle aynı yoğunlukta yeniden etkinleşen kalıcı bir duygu anlam yapısı olarak kavramsallaştıran varoluşsal soliton kuramını sunmaktadır.

Posterin amacı, ilişkisel travmayı fizikteki soliton kavramından yola çıkan bir kuramsal çerçeveyle açıklamaktır ve Draczynska ile Nowakowska'nın J Contemp Psychother (2025) dergisinde yayımlanan Varoluşsal Soliton Kuramı'na dayanmaktadır. Varoluşsal soliton, zaman içinde varlığını sürdüren ve ilişkisel sürpriz (relational surprise) yoluyla yeniden etkinleşen, kendini koruyan bir anlam, duygulanım ve yanıt yapılanması olarak tanımlanmaktadır. Yeniden etkinleşme, SIRP-S olarak adlandırılan beş bileşenle açıklanmaktadır: sürpriz (surprise), yorum (interpretation), tepki (reaction), kalıcılık (persistence) ve soliton. Modelde çocuklukta dört temel motivasyonun (fundamental motivation, FM) ihlali soliton oluşumunun kaynağı olarak gösterilmektedir: güvenliğin ihlali (beklenen koruma yerine beklenmedik istismar), bağlanmanın bozulması (beklenen yakınlık yerine beklenmedik reddedilme), kimliğin tehdit edilmesi (beklenen kabul yerine beklenmedik aşağılanma) ve anlamın sarsılması (beklenen amaç yerine beklenmedik ihanet). Yetişkinlikte beklenmedik bir ses tonu yükselmesi, eleştiri gibi algılanan ince bir yorum ya da reddedilme gibi hissettiren bir bakış veya sessizlik gibi ilişkisel sürprizler solitonu bilinçdışı biçimde tetiklemekte ve özgün duygu anlam yapılanması aynı yoğunlukta geri dönmektedir. Poster, fiziksel soliton ile varoluşsal soliton arasında dağılmadan ilerleme, yapısını koruma, doğrusal olmayan bir ortamda yol alma ve bozulmadan sonra yeniden ortaya çıkma benzerliklerini karşılaştırmakta, ortak ilkeyi değişime rağmen kararlılık olarak özetlemektedir. Posterde örneklem, ölçüm ya da istatistiksel bulgu yer almamaktadır; sunum kuramsal bir modelle sınırlıdır.

Tüm WCP 2026 özetleri