Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1117

Depresyonda ek tedavi olarak kreatin desteği: literatür derlemesi ve klinik kılavuzlar için çıkarımlar

CREATINE SUPPLEMENTATION AS ADJUNCTIVE TREATMENT FOR DEPRESSION: A LITERATURE REVIEW AND IMPLICATIONS FOR CLINICAL GUIDELINES

Kreatinin depresyondaki mekanizması, doz yanıtı ve güvenliliği gösterilmiş olmakla birlikte havuzlanmış etki büyüklüğü (SMD -0,34) en küçük önemli farkın altında ve kesinliği çok düşük olduğundan kılavuz düzeyinde öneri için henüz yeterli değildir.

Amaç, kreatinin psikiyatrik bozukluklarda kullanımını destekleyen kanıtları değerlendirmek ve majör depresif bozuklukta ek tedavi (augmentation) olarak klinik uygulama önerilerine girmeyi hak edip etmediğini belirlemektir. 2001-2025 arasında PubMed üzerinden randomize çalışmalar, açık etiketli çalışmalar, nörogörüntüleme ve preklinik modeller taranmış; metodolojik nitelik, etki büyüklüğü (effect size) ve kılavuz düzeyinde kanıt ölçütleri açısından değerlendirme yapılmıştır. Lyoo 2012 çalışmasında majör depresif bozukluğu olan 52 kadında essitalopram ile birlikte verilen 5 g/gün kreatin, sekiz hafta boyunca plaseboya göre ikinci haftadan başlayarak daha fazla HAM-D düzelmesi ve anlamlı olarak daha yüksek remisyon oranı sağlamıştır; Kondo 2016 çalışmasında SSRI dirençli 28 ergen kızda 2, 4 ve 10 g/gün dozlarla frontal fosfokreatin sırasıyla %4,6, %4,1 ve %9,1 artmış, plaseboda yaklaşık %0,7 azalmış, fosfokreatin düzeyi depresyon puanlarıyla ters ilişkili bulunmuştur; Kondo 2011'in açık etiketli çalışmasında SSRI dirençli ergen kızlarda 4 g/gün ile sekiz haftada ortalama CDRS-R puanı 69'dan 30,6'ya inmiş (%56 azalma) ve beyin fosfokreatini sağlıklı kontrollere göre anlamlı biçimde yükselmiştir. NHANES 2005-2012 verileriyle yapılan Bakian 2020 çalışmasında 22.692 ABD erişkininde depresyon, kreatin alımı en düşük çeyrekte yüz kişide 10,2, en yüksek çeyrekte 6,0 bulunmuş, düzeltilmiş olasılık oranı (adjusted odds ratio, AOR) 0,68, kadınlarda 0,62 olmuştur. Buna karşılık Eckert 2025'in 11 randomize kontrollü çalışma ve 1.093 katılımcıyı kapsayan meta-analizinde havuzlanmış standartlaştırılmış ortalama fark (standardized mean difference, SMD) -0,34 (%95 güven aralığı -0,68 ile 0,00), yani yaklaşık 2,2 HDRS-17 puanı olup 3 puanlık en küçük önemli farkın altında kalmış, GRADE kesinliği çok düşük değerlendirilmiştir; Kreider 2017'nin güvenlilik derlemesinde standart dozlarda ciddi yan etki bildirilmemiş, böbrek hasarı olmaksızın serum kreatininde hafif yükselme gözlenmiştir. Yazarlara göre mekanizma zinciri tamamlanmış, etkililik zinciri ise eksiktir: erkeklerde etkililik gösterilmemiş, en güçlü ek tedavi çalışmaları yalnız kadın almış ve yerleşik ek tedavi ajanlarıyla doğrudan karşılaştırma yapılmamıştır. Kılavuz boşluğu tablosunda omega-3 ve SAMe CANMAT 2016 kılavuzunda yer alırken kreatin listelenmemiştir. Sonuç olarak görüntülemeyle doğrulanmış mekanizma, yerleşik güvenlilik profili ve düşük maliyet karşısında yazarlar, SSRI tedavisine eklenen 5 g/gün kreatini plaseboyla karşılaştıran, 12 haftalık sonlanımlı, cinsiyete göre katmanlandırılmış, n > 400'lük çok merkezli bir randomize çalışma ile başlangıç fosfokreatin düzeyinin yanıtı öngörüp öngörmediğini sınayan bir 31P-MRS alt çalışması önermektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri