Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0921

Tedaviye dirençli depresyonda altı aylık intranazal esketaminin nörobiyolojik etkileri: DEPTESK kavram kanıtı çalışması

NEUROBIOLOGICAL EFFECTS OF SIX MONTHS OF INTRANASAL ESKETAMINE IN TREATMENT-RESISTANT DEPRESSION: A PROOF-OF-CONCEPT STUDY OF THE DEPTESK

Yirmi iki hastada altı aylık intranazal esketamin tedavisi sonrasında depresyon ölçeklerinde anlamlı düzelmenin yanı sıra plazma kortizol ve serum nörofilament hafif zincir düzeylerinde düşüş, frontal bölge ve hipokampus hacimlerinde artış saptanmıştır.

Amaç, tedaviye dirençli depresyonda (treatment resistant depression, TRD) intranazal esketamin (ESK-IN) tedavisinin klinik ve nörobiyolojik etkilerini değerlendirmektir. Yöntem: 22 hastada başlangıçta ve 6. ayda plazma kortizol, serum nörofilament hafif zincir (serum neurofilament light chain, sNfL), 3D T1 ağırlıklı MR ile beyin volumetrisi ve difüzyon tensör görüntüleme (diffusion tensor imaging) uygulanmış; klinik izlemde MADRS, PHQ-9, Columbia İntihar Şiddeti Derecelendirme Ölçeği (C-SSRS), SAD PERSONS, Zarit Bakım Veren Yükü Ölçeği ve ilaca tutum envanteri (DAI) kullanılmıştır. Örneklemin %64'ü kadın (14 kişi), yaş ortalaması 45,3 ± 4,8 (ortalama ± standart hata) ve %64'ünde (14 kişi) geçmişte intihar düşüncesi ya da davranışı vardır. Biyobelirteçlerde 6 ay sonunda sNfL 12,76 ± 1,42'den 10,2 ± 1,1 pg/mL'ye (p=0,0254) ve plazma kortizol 14,77 ± 1,99'dan 9,1 ± 0,9 mcg/dL'ye (p=0,0034) anlamlı biçimde düşmüştür. Klinik ölçeklerde MADRS ve PHQ-9 (her ikisi p=0,0001), C-SSRS ve SAD PERSONS (p=0,0001), Zarit (p=0,0001) ve tedavi memnuniyetini ölçen DAI (p=0,0001) anlamlı düzelme göstermiştir. Volumetrik analizde (mm3) frontal lob (20,3 ± 4,5, p=0,0001), superior frontal girus (4,9 ± 1,2, p=0,0002), frontal operkulum (1,37 ± 0,36, p=0,0004), subkallozal frontal bölge (0,45 ± 0,12, p=0,0006), anterior singulat korteks (2,9 ± 0,6, p=0,001) ve hipokampus (1,3 ± 0,5, p=0,0001) hacimlerinde anlamlı artış; traktografide fronto-parahipokampal (589,3 ± 186,4, p=0,0001), frontal oblik (3917 ± 739, p=0,0002) ve frontoparietal (1590 ± 623, p=0,0003) fasikülüslerde lif sayısında artış saptanmıştır. Hacim değişimi yaş ve depresyon süresiyle ters ilişkilidir: frontal lob için r = -0,7208 (p=0,0002) ve r = -0,4250 (p=0,0548), hipokampus için r = -0,5150 (p=0,0142) ve r = -0,5148 (p=0,0142). Sonuç olarak yazarlar ESK-IN'in aksonal beyin hasarında azalma ve nöronal bağlantısallıkta düzelme ile ilişkili olabileceğini ve bunun gözlenen klinik ve işlevsel iyileşmeyle uyumlu olduğunu belirtmektedir; çalışma kavram kanıtı (proof of concept) düzeyindedir ve kontrol grubu içermemektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri