Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0861

Dakka'daki Bangladeşli hastalarda Parkinson hastalığında bilişsel bozukluğun değerlendirilmesi

ASSESSMENT OF COGNITION IMPAIRMENT IN PARKINSON'S DISEASE IN BANGLADESHI PATIENT IN DHAKA

Bangladeşli Parkinson hastalarında bilişsel bozukluk oranı sağlıklı kontrollere göre belirgin biçimde yüksektir (MoCA'ya göre %86,1'e karşı %46,3, p<0,001).

Çalışmanın amacı, Bangladeşli Parkinson hastalarında (PwP) bilişsel bozukluk (cognitive impairment, CI) yaygınlığını saptamak ve standart bilişsel ölçeklerin kültürel uygunluğunu daha yeni alternatiflerle karşılaştırmaktır. Dakka'daki Bangladeş Tıp Üniversitesi hareket bozuklukları kliniğinde Aralık 2022 ile Ocak 2025 arasında yürütülen olgu-kontrol (case-control) deseninde 199 Parkinson hastası ve hastaların eşleri ile üniversite çalışanlarından oluşan 101 sağlıklı kontrol (HC) değerlendirilmiş; motor (UPDRS, Hoehn ve Yahr), motor dışı (NMSQuest, HADS) ve bilişsel ölçümler (MoCA, CDR, RUDAS) ile bilgisayar tabanlı bilişsel testler ve kan örnekleri toplanmıştır. Hasta grubunda değerlendirme yaşı 59,9±10,5, kontrollerde 53,3±10,3 olup fark anlamlıdır (p<0,001); belirti başlangıç yaşı 55,8±10,6, tanı yaşı 56,2±10,7 ve tanıdan geçen süre 3,6±3,9 yıldır. Eşlik eden hastalıklardan hipertansiyon hastalarda %43,9, kontrollerde %23,2 (p=0,001) iken tip 2 diyabet (p=0,92) ve sigara kullanımı (p=0,44) açısından fark yoktur; RBDSQ puanı 3,8±2,3 ve 1,2±1,2'dir (p<0,001). Bilişsel ölçeklerin karşılaştırıldığı 137 hasta ve 82 kontrolde MoCA 16,3±7,6'ya karşı 24,0±5,4, CDR 0,6±0,5'e karşı 0,1±0,2 ve RUDAS 20,5±6,2'ye karşı 25,7±4,9 bulunmuş, tümünde p<0,001'dir. MoCA kesme değeri (cut-off) 25/30 ve altı alındığında hastaların %86,1'i, kontrollerin %46,3'ü bilişsel bozukluk sınırının altında kalmıştır (p<0,001). Hastalarda LEDD ortanca 300±200, UPDRS III 28,4±16,0, UPDRS toplam 34,1±7,5, HADS depresyon 8,3±2,7 ve HADS anksiyete 6,8±2,5 olarak bildirilmiştir. Yazarlar, Bangladeş'te Parkinson hastalığına ilişkin bu ilk geniş ölçekli çalışmanın erken başlangıç, yüksek motor dışı ve vasküler eş hastalık yükü ile belirgin bilişsel bozukluğa işaret ettiğini, kültürel olarak uyarlanmış değerlendirme araçlarına, bütünleşik bakıma ve uzunlamasına izleme gereksinim olduğunu belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri