Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0827

Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ve depresif belirtilerle boylamsal ilişki: health and retirement study'de kroniklik, remisyon ve relaps

CHILDHOOD ADVERSITY AND THE LONGITUDINAL RELATIONSHIP WITH DEPRESSIVE SYMPTOMATOLOGY: CHRONICITY, REMISSION, AND RELAPSE IN THE HEALTH AND RETIREMENT STUDY

Çocukluk çağı olumsuz yaşantı sayısı arttıkça depresif belirtilerin kronikleşme ve relaps olasılığı artıyor, remisyon olasılığı azalıyor ve en güçlü ilişkiler 3-4 olumsuz yaşantı bildirenlerde görülüyor.

Amaç, çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının (childhood adversity) erişkinlikte depresif belirti seyriyle ilişkisini kroniklik, remisyon ve relaps açısından ulusal düzeyde temsili bir kohortta üç on yıl boyunca incelemekti. Health and Retirement Study'nin 1992-2022 arasındaki 15 iki yıllık dalgasında 19.528 katılımcıya ait 175.319 kişi-dalga (person-wave) gözlemi analiz edildi. Olumsuz yaşantı sayısı, 18 yaş öncesine ilişkin geriye dönük bildirilen deneyimler (fiziksel istismar, ebeveynde madde kullanımı, polisle sorun yaşama, sınıf tekrarı) üzerinden 0, 1, 2 ve 3-4 olarak sınıflandı; kroniklik, gözlenen dalgaların en az yüzde 50'sinde orantılı CES-D puanının 3 ve üzerinde olması, remisyon ve relaps ise dalgadan dalgaya geçişler olarak tanımlandı. Kronik depresif belirtiler çok değişkenli lojistik regresyonla, iki yıllık remisyon ve relaps ise katılımcı düzeyinde rastgele kesişimli (random intercept) karma etkili lojistik regresyonla modellendi; modeller başlangıç belirti şiddeti, gözlenen dalga sayısı, yaş, cinsiyet, ırk, etnisite ve eğitim için düzeltildi. Hiç olumsuz yaşantı bildirmeyenlere (n = 12.662, referans) göre bir olumsuz yaşantı bildirenlerde (n = 4.934) kroniklik için olasılık oranı (odds ratio) 1,34 (%95 güven aralığı, confidence interval: 1,19-1,51), remisyon için 0,80 (0,74-0,87), relaps için 1,40 (1,30-1,50) idi. İki olumsuz yaşantı bildirenlerde (n = 1.494) bu değerler sırasıyla 1,29 (1,08-1,55), 0,75 (0,66-0,85) ve 2,02 (1,80-2,26); 3-4 olumsuz yaşantı bildirenlerde (n = 438) 2,38 (1,77-3,18), 0,45 (0,37-0,56) ve 2,68 (2,18-3,31) bulundu. Yazarlar, olumsuz yaşantı sayısı ile depresif belirti gidişi arasında doğrusal olmayan bir ilişki bulunduğunu ve en güçlü ilişkilerin 3-4 olumsuz yaşantı bildirenlerde olduğunu belirtiyor. Sınırlılıklar arasında CES-D yüksekliğinin klinik tanı değil belirti yükünü göstermesi, olumsuz yaşantıların geriye dönük bildirilmesi nedeniyle hatırlama yanlılığı (recall bias) ve analizlerin ağırlıklandırılmamış olması sayılıyor.

Tüm WCP 2026 özetleri