Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0650

Farmakogenetik rehberliğinde metadon tedavisi: klinik uygulamada kişiselleştirilmiş bir yaklaşım

PHARMACOGENETICS-GUIDED METHADONE TREATMENT: A PERSONALIZED APPROACH IN CLINICAL PRACTICE

Sistematik derlemede en çok çalışılan gen CYP2B6 olmasına karşın Galiçya kohortunda yalnızca CYP3A4 fenotipleri kan metadon düzeyiyle anlamlı biçimde ilişkili bulundu (p=0,0490).

Çalışmanın amacı, opioid kullanım bozukluğu (opioid use disorder, OUD) tedavisinde kullanılan metadonun farmakokinetiğinde bireyler arası değişkenliğe yol açan, daha önce tanımlanmış farmakogenetik biyobelirteçleri Galiçya popülasyonunda doğrulamak ve klinik uygulanabilirliği olan yeni biyobelirteçleri belirlemek. Çalışma iki bölümden oluşuyor: 2000 yılından bugüne 25 yıllık kanıtı kapsayan, PubMed, Scopus, PsycINFO ve Web of Science'ta önceden tanımlanmış arama stratejisiyle yapılan sistematik derleme ile Galiçya'daki beş Bağımlılık Tedavi Biriminden alınan, aydınlatılmış onam ve klinik veri toplama sonrası farmakogenetik ve farmakokinetik analiz için ikişer kan örneği alınan hasta grubunun incelenmesi. Sistematik derlemede on gen değerlendirilmiş ve en kapsamlı çalışılan gen CYP2B6 olmuş; CYP2B6*6 alleli özgül olarak (S)-metadon metabolizmasıyla, artmış (S)-metadon düzeyleri ise kardiyak komplikasyonlarla ilişkilendirilmiş. Diğer genler için kanıt sınırlı ya da tutarsız bulunmuş, çalışmalarda anlamlı ilişki saptanmamış veya çelişen sonuçlar bildirilmiş; metadon maruziyetinin genetik değişkenlik dışında fenokonversiyon, cinsiyet, eş zamanlı ilaç kullanımı ve ek genetik varyantlardan da etkilenebileceği belirtiliyor. Farmakokinetik ve farmakogenetik analizde (n=100) metabolize edici fenotipler toplam kan metadon düzeyleriyle karşılaştırılmış; CYP3A4 normal ve ara metabolize ediciler (intermediate metabolizer) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuş (p=0,0490), CYP2D6, CYP2C19 ve CYP2B6 için anlamlı fark saptanmamış. Daha önceki çalışmalarda bildirilen metadon düzeyi ile beden kitle indeksi ve cinsiyet ilişkisi ile benzodiazepinlerin tedaviye uyumu etkilemesi bu kohortta doğrulanmamış, anlamlı korelasyon gözlenmemiş. Bulgular CYP3A4'ün metadon metabolizmasında baskın bir rolü olabileceğini desteklese de sınırlı örneklem (n=100) ve analizin keşfedici niteliği nedeniyle dikkatle yorumlanmalı. Yazarlar farmakogenetik, farmakokinetik ve klinik verinin birleştirilmesinin doz optimizasyonunu iyileştirebileceğini, sonraki adımın kohortun genişletilmesi ve GWAS ile hem bilinen biyobelirteçlerin doğrulanması hem de yeni varyantların belirlenmesi olduğunu belirtiyor.

Tüm WCP 2026 özetleri