Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0430

Travma sonrası stres bozukluğu olan erişkinler için Huddinge çevrimiçi uzatılmış maruz bırakma tedavisi (HOPE)

HUDDINGE ONLINE PROLONGED EXPOSURE THERAPY (HOPE) FOR ADULTS WITH POSTTRAUMATIC STRESS DISORDER

Yalnız yazılı terapist desteğiyle sunulan internet temelli uzatılmış maruz bırakma tedavisi (HOPE), eşleştirilmiş etkin kontrole kıyasla hem klinisyen değerlendirmeli hem de özbildirime dayalı TSSB belirtilerinde daha fazla azalma sağlamıştır.

Çalışmanın amacı, tümüyle metin biçiminde ve terapist desteği yalnız yazılı olarak verilen internet temelli uzatılmış maruz bırakma (prolonged exposure) programı HOPE'un, eşleştirilmiş etkin kontrole üstünlüğünü geniş uygunluk ölçütlü bir örneklemde sınamaktır. Desen, değerlendiricisi kör, paralel gruplu bir üstünlük randomize kontrollü çalışmasıdır (RCT); TSSB tanılı 289 erişkin 1:1 oranında 10 haftalık terapist rehberliğinde HOPE ya da maruz bırakma içermeyen psikoeğitim, gevşeme ve stres yönetiminden oluşan etkin kontrol koluna randomize edilmiştir. Birincil sonuç ölçütü tedavi sonrası 1. ayda klinisyen değerlendirmeli TSSB belirti şiddetidir (CAPS-5); randomizasyon karmaşık TSSB (CPTSD) durumu ve yasal cinsiyete göre tabakalanmış, analizler tüm randomize katılımcıları koruyan tedavi niyetine göre (intention to treat) doğrusal karma modellerle yapılmıştır. Örneklemin %89,3'ü kadın, yaş ortalaması 44,3 (SS 11,4), %65,7'si ICD-11 karmaşık TSSB ölçütlerini (ITQ) karşılamakta, %69,2'sinde en az bir komorbid tanı bulunmakta ve %58,5'i herhangi bir psikotrop, %33,2'si antidepresan kullanmaktadır; sunulan veriler süregiden çalışmanın ara analizine aittir (1. ayda değerlendirilen n=255; CAPS-5 n=214, PCL-5/PHQ-9 n=194). Başlangıçtan 1. ay izlemine gruplar arası değişim farkı CAPS-5'te 5,14 puan HOPE lehine (%95 güven aralığı (confidence interval) 2,14 ile 8,15, p=0,001), PCL-5'te 5,86 puan (%95 GA 2,09 ile 9,63, p=0,002) ve PHQ-9'da 1,97 puandır (%95 GA 0,42 ile 3,51, p=0,013). CAPS-5 için gruplar arası etki büyüklüğü (effect size) d=0,47 olarak bildirilmiş, her iki grupta da zamanla iyileşme gözlenmiştir. Tedaviden açık geri çekilme 19/289 (%6,6; HOPE 11/146, %7,5; kontrol 8/143, %5,6) olmuş, ciddi advers olay bildirilmemiştir. Yazarlar, uzman TSSB hizmetine erişimin kısıtlı olduğu ortamlarda terapist rehberliğindeki dijital uzatılmış maruz bırakmanın ölçeklenebilir bir seçenek olabileceğini belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri