Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0236

Çocukların yakın partner şiddetine verdiği anlık duygusal ve davranışsal tepkiler ve travma sonrası stres bozukluğu özellikleriyle ilişkisi

CHILDREN’S IMMEDIATE EMOTIONAL AND BEHAVIORAL RESPONSES TO INTIMATE PARTNER VIOLENCE AND ASSOCIATIONS WITH PTSD FEATURES

Ebeveynler arası çatışma sırasında duygusal ve davranışsal olarak devreye giren çocuklarda travma sonrası stres bozukluğu özellikleri, şiddet şiddetinden bağımsız biçimde daha sık görülmektedir.

Amaç, küçük çocukların ebeveynler arası çatışmaya verdikleri gerçek zamanlı duygusal ve davranışsal tepkileri tanımlamak, gizil sınıf analizi (latent class analysis, LCA) ile farklı tepki örüntülerini belirlemek ve bu örüntülerin çatışmaya maruz kalma şiddetinden bağımsız olarak travma sonrası stres bozukluğu (post traumatic stress disorder, PTSD) özellikleriyle ilişkili olup olmadığını incelemektir. Yöntem olarak 142 çocuğun annesiyle, çocuğun tanık olduğu ebeveynler arası çatışma üzerine görüşme yapılmış, çatışma 0 ile 4 arası şiddet ölçeğinde kodlanmış, çocukların duygusal (örneğin anksiyete, üzüntü, öfke) ve davranışsal (örneğin araya girme, taraf tutma, kaçınma) tepkileri değerlendirilmiş, PTSD özellikleri yapılandırılmış görüşmeyle ölçülmüş ve lojistik regresyonla tepki sınıfının çatışmaya maruziyetin ötesinde PTSD özelliklerini yordayıp yordamadığı sınanmıştır. LCA iki tepki profili ortaya koymuştur: çatışma sırasında duygusal ve davranışsal olarak devreye giren çocuklar (Sınıf 1, n=72, örneklemin %50,7'si) ve geri çekilen ya da ilgisizleşen çocuklar (Sınıf 2, n=70, %49,3). Devreye giren çocuklarda sözel çatışmaya maruziyet (%73,6 ve %50,0; ki kare=8,40; p=0,004), fiziksel çatışmaya maruziyet (%44,4 ve %24,3; ki kare=6,38; p=0,012) ve herhangi bir çatışmaya maruziyet (%75,0 ve %57,1; ki kare=5,06; p=0,025) daha yüksek bulunmuş, bu çocuklar PTSD için kısmi ya da tam ölçütleri karşılamaya daha yatkın olmuştur (%63,9 ve %41,4; ki kare=7,19; p=0,007). Lojistik regresyonda tepki sınıfı üyeliği, yakın partner şiddetinin şiddetinden bağımsız olarak PTSD durumunu anlamlı biçimde yordamıştır (B=0,786; SE=0,355; p=0,027; şiddet için B=0,957; SE=0,378; p=0,011); sınıf ile şiddet etkileşimi anlamlı değildir. Sınıf 1'de anksiyete ve ayrılıkla ilgili korku puanları daha yüksektir (3,92 (3,19) ve 2,80 (2,47); t=2,33; p=0,021), uyarılma ve yıkıcılık alt puanında fark yoktur (6,24 (4,21) ve 5,74 (3,21); t=0,78; p=0,435); Çatışma Taktikleri Ölçeğinde psikolojik saldırganlık Sınıf 1'de daha yüksek (46,43 (58,20) ve 24,46 (40,39); t=2,58; p=0,011), fiziksel saldırı (11,17 (41,02) ve 1,54 (6,18); t=1,92; p=0,058) ve müzakere (145,57 (83,23) ve 128,24 (92,78); t=1,15; p=0,252) puanlarında anlamlı fark saptanmamıştır. Yazarlar, çocukların çatışmaya verdiği anlık tepkilerin maruziyetin şiddetinin ötesinde psikolojik riski biçimlendirebileceğini, geri çekilmenin koruyucu bir işlev görebileceğini ve uyumsuz devreye girmeyi azaltan girişimlerin travmayla ilişkili riski hafifletebileceğini öne sürmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri