Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0223

Çocukluk çağı örselenmesi ve iki uçlu bozukluk: travmayla ilişkili duygulanım düzensizliğinde nörobiyolojik ve psikanalitik kesişimler

CHILDHOOD MALTREATMENT AND BIPOLAR DISORDER: NEUROBIOLOGICAL AND PSYCHOANALYTIC INTERFACES IN TRAUMA‑RELATED AFFECTIVE DYSREGULATION

Çocukluk çağı örselenmesi iki uçlu bozukluğun belirleyici bir nedeni olmaktan çok, nörobiyolojik ve genetik yatkınlıkla etkileşerek daha erken başlangıç, daha ağır seyir ve daha kötü tedavi yanıtıyla ilişkilendirilmektedir.

Çalışmanın amacı çocukluk çağı örselenmesi (childhood maltreatment) ile iki uçlu bozukluk (bipolar disorder, BD) arasındaki ilişkiye dair nörobiyolojik, epigenetik, psikodinamik ve nöropsikanalitik kanıtları bütünleştirmektir. Yöntem, sistematik olmayan bir PubMed/MEDLINE taramasına dayanan, uluslararası klinik kılavuzlar ile psikanaliz ve nöropsikanaliz alanının temel yapıtlarıyla tamamlanan kuramsal bütünleştirici anlatısal derlemedir (narrative review); son yirmi yılın kanıtlarına öncelik verilmiştir. Posterde iki uçlu bozuklukta çocukluk çağı örselenmesinin daha erken hastalık başlangıcı, daha ağır manik ve depresif belirtiler, hızlı döngülülük ve daha sık duygulanım dönemleri, karma ve psikotik özellikler, daha yüksek intihar davranışı riski ve belirli klinik profillerde lityuma sürdürülen yanıtın daha kötü olmasıyla ilişkilendirildiği bildirilmektedir. Nörobiyolojik kanıtlar ayrıca erken olumsuz yaşantıların ardından fronto limbik devrelerde, stres yanıt sistemlerinde ve epigenetik düzenlemede değişiklikleri desteklemektedir; posterdeki şemada HPA ekseni düzensizliği, epigenetik değişiklikler, amigdala aşırı tepkiselliği, hipokampal değişiklikler, prefrontal yukarıdan aşağıya denetimin azalması ve fronto limbik bağlantısızlık yer almaktadır. Bu biyolojik yerleşiklik, tehdit işlemlemesi, duygu düzenleme, stres tepkiselliği ve dürtüsellikteki değişikliklerle; zihinselleştirme (mentalization), simgeleştirme, kimlik bütünleşmesi ve bağlanmadaki güçlüklerle birlikte duygulanım düzensizliğine bağlanmaktadır. Klinik çıkarım olarak çocukluk çağı travmasının belirleyici bir neden sayılmaması, genetik ve nörobiyolojik yatkınlıkla etkileşerek klinik görünümü, duygulanım düzenlemesini, kişilerarası işlevselliği ve tedavi yanıtını etkilediğinin düşünülmesi önerilmektedir. Sonuç olarak biyolojik bulguların travma öyküsü, bağlanma, zihinselleştirme ve duygu düzenlemeyle bütünleştirilmesinin daha bireyselleştirilmiş bir klinik formülasyonu destekleyebileceği, nörobilim ile psikodinamik bakışı birleştiren modellerin karmaşık ve ağır hastalık gidişlerini anlamada daha geniş bir çerçeve sunabileceği belirtilmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri