Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0063

Üniversite öğrencilerinde birincil DEHB ile esrara bağlı belirtiler: tanısal ve tedaviye ilişkin güçlükler

PRIMARY ADHD VS. CANNABIS-RELATED SYMPTOMS IN COLLEGE STUDENTS: DIAGNOSTIC AND TREATMENT CHALLENGES

Üniversite öğrencilerinde esrar kullanımının bilişsel etkileri DEHB belirtilerini taklit edip gizleyebilmekte, bu da hem yetersiz tedaviye hem de erken ve hatalı tanıya yol açabilmektedir.

Çalışmanın amacı, eşlik eden esrar kullanımı bağlamında DEHB'nin tanı ve tedavi karmaşıklığına ilişkin mevcut yazını sentezlemektir. Anlatısal derleme (narrative review) yöntemiyle PubMed/MEDLINE ve Rutgers kütüphane veri tabanlarında 2015 ila 2026 arasında yayımlanan makaleler taranmış; ergen ya da erişkinlerde DEHB'yi inceleyen, esrar kullanımı, kötüye kullanımı ya da esrar kullanım bozukluğunu ele alan, tanısal güçlükleri, klinik görünümü ya da tedavi sonuçlarını tartışan hakemli İngilizce yayınlar dahil edilmiştir; olgu sunumları ve akademik olmayan kaynaklar dışlanmış, PRISMA akış şeması uygulanmamıştır. Üniversite öğrencilerinin yüzde 9,6'sı yaşam boyu DEHB tanısı bildirmekte, yüzde 53,3'ü yaşam boyu, yüzde 26,2'si son bir ay içinde esrar kullanımı bildirmektedir. Genel popülasyonda on iki aylık esrar kullanım yaygınlığı DEHB olanlarda yüzde 14,3 iken olmayanlarda yüzde 4,3'tür (ki kare (1) = 35,9; p < 0,0001). Hem esrar kullanımı hem DEHB bağımsız olarak dikkat, bellek ve yürütücü işlev kusurlarıyla ilişkilidir; esrar kullanımı üniversite öğrencilerinde daha düşük dönem not ortalaması, azalmış derse devam ve zamanında mezuniyet olasılığında düşüşle, doz bağımlı biçimde daha kötü akademik ve işlevsel sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. Tedavi açısından sınırlı veriler psikostimülanların çekirdek DEHB belirtilerini ve nöropsikolojik ölçümleri iyileştirdiğini, ancak işlevsel eğitim çıktılarındaki iyileşmenin yetersiz incelendiğini ve çelişkili sonuçlar verdiğini; esrar kullanım bozukluğunun stimülanlara klinik yanıt olasılığını azalttığını göstermektedir. Yazarlar, belirtilerin aşırı biçimde esrar kullanımına atfedilmesinin DEHB'nin yetersiz tedavisine, erken ya da hatalı tanının ise gereksiz stimülan maruziyetine yol açabileceğini, akademik yılın hızlı temposu nedeniyle tanısal belirsizliğin işlevsellik üzerinde anlamlı sonuçlar doğurduğunu vurgulamaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri