Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0038

Alkol kullanım bozukluğunda tedavi hedefi olarak üstbilişsel mekanizmalar: randomize kontrollü bir çalışmanın bulguları

METACOGNITIVE MECHANISMS AS TREATMENT TARGETS IN ALCOHOL USE DISORDER: FINDINGS FROM A RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL

Grup temelli üstbilişsel terapi, müdahale kolunda depresyon, alkolle ilgili üstbilişler ve alkol kullanımında 3 aylık izlemde korunan azalma sağlamış, grup ile zaman etkileşimi yalnız depresyonda anlamlı bulunmuştur.

Çalışmanın amacı, alkol kullanım bozukluğunda (alcohol use disorder, AUD) işlevsel olmayan üstbilişleri (metacognitions) doğrudan hedefleyen grup temelli üstbilişsel terapinin (metacognitive therapy, MKT) etkisini bekleme listesi kontrolüne karşı değerlendirmek; ikincil olarak depresyon, alkol kullanımı, istek (craving) ve 3 aylık kalıcılığı incelemektir. Randomize kontrollü çalışmaya AUD tanılı yatan hastalardan 37 kişi alınmış (müdahale n=23, kontrol n=14); dört olgunun tedaviyi bırakması yalnız müdahale kolunda gerçekleşmiş ve tedavi niyetine göre (intention to treat) analize dahil edilmiştir. Müdahale grubu 5 hafta boyunca 8 seans x 100 dakika grup MKT almış; içerik dikkat eğitimi, ayrık farkındalık (detached mindfulness), AUD'un S-REF modeline dair psikoeğitim, istek, alkol üstbilişleri, düşünce yanlılıkları ve nüks önlemeyi kapsamış, ölçümler başlangıç (T1), müdahale sonrası 1. hafta (T2) ve 3. ay izlem (T3) olarak doğrusal karma etkiler modelleriyle değerlendirilmiştir. Alkol kullanım belirtilerinde (AUDIT) her iki kol iyileşmiş, en büyük azalma müdahale kolunda T1 ile T3 arasında görülmüştür (p=0,002; d=-0,96; grup içi t=-5,59; p<0,001; kontrol kolunda p<0,01). Depresyon belirtilerinde (BDI-II) müdahale kolunda tüm karşılaştırmalarda anlamlı düşüş saptanmış (grup içi T1 ile T3 arası t=-3,27; p<0,01) ve grup ile zaman etkileşimi T1 ile T3 arasında anlamlı bulunmuştur (p=0,018). Olumsuz alkol üstbilişleri (NAMS) her iki kolda azalmış (p<0,001; grup içi t=-3,77; p<0,01; en büyük etki müdahale kolunda d=-1,19) ancak grup ile zaman etkileşimi anlamlı değildir (p=0,52); olumlu alkol üstbilişleri (PAMS) yalnız müdahale kolunda azalmış (T1 ile T3 arası p=0,009; grup içi t=-5,75; p<0,001; grup ile zaman etkileşimi p=0,018), MKF-30 puanları ise değişmemiştir. Yazarlar grup MKT'yi AUD'da üstbilişsel mekanizmaları hedefleyen uygulanabilir bir yaklaşım olarak değerlendirmekte; küçük örneklem (n=37), eşit olmayan kol büyüklükleri (23'e karşı 14), tek merkezli ve körlenmemiş tasarım ile tedaviyi bırakmaların yalnız müdahale kolunda olmasını kısıtlılık olarak belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri