Kilo veren programlarda ruh hali düzeliyor. Ama düzelme, kaybedilen kiloyu takip etmiyor.
Obezite ve depresyon birbirini besliyor. 15 ileriye dönük çalışmanın toplu analizinde, başlangıçta obez olanlarda takipte depresyon görülme olasılığı anlamlı biçimde yüksek bulundu (OR 1,55). Ters yön de geçerliydi: başlangıçta depresyonu olanlarda takipte obezite görülme olasılığı da yüksekti (OR 1,58). Luppino ve ark., Arch Gen Psychiatry, 2010. Bu çift yönlülük obezite için geçerli. Fazla kilo için aynısı söylenemiyor, çünkü değişkenler düzeltildiğinde ilişki neredeyse kayboluyor.
Asıl soru şu: kilo verilince ruh hali düzeliyor mu? 42 randomize kontrollü çalışmanın analizinde davranışsal kilo programlarında depresif belirtiler azaldı, ama etki küçüktü (Jones ve ark., Obesity Reviews, 2021). Kritik bulgu 31 çalışmalık başka bir analizden geliyor: kilo değişimi, tedavi süresi ve görüşme yoğunluğu, depresif belirtilerdeki değişimle anlamlı ilişkili bulunmadı. Dahası kilo kaybı hedeflemeyen programlarda da belirtiler azaldı (Fabricatore ve ark., Int J Obesity, 2011).
Bunun klinik karşılığı var. 14.475 kişinin 16 yıl izlendiği kohortta, metabolik olarak sağlıksız normal kilolu kişilerde depresif belirti riski,
metabolik olarak sağlıklı obez kişilerden yüksekti (Hinnouho ve ark., PLoS ONE, 2017). Ve 6.157 kişilik ileriye dönük çalışmada kilo ayrımcılığına maruz kalanların dört yıl sonra obez olma olasılığı 2,5 kat yüksekti. Utandırmak kilo verdirmiyor, tersine riski artırıyor (Sutin ve Terracciano, PLoS ONE, 2013).
Ne yapılır: hedefi terazi rakamı değil, programa devam etmek yapın. Bel çevresi, açlık glukozu, lipid profili ve kan basıncını ölçtürün. İştah
artışı, aşırı uyku ve kurşun gibi yorgunluk bir aradaysa hekiminize söyleyin. Psikiyatrik ilaç başlanırken metabolik izlem isteyin.