Genel toplumda en sık görülen kişilik bozukluğu, adını çoğu kişinin duymadığı Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB). Meta-analiz verisine göre toplumun yüzde 4,32’sinde görülüyor; bu oran diğer tüm kişilik bozukluklarından yüksek.
OKKB, isim benzerliği yüzünden OKB (obsesif kompulsif bozukluk) ile sık karıştırılıyor. 🧠 Oysa OKB’de görülen istenmeyen saplantılı düşünceler (obsesyonlar) OKKB’de bulunmuyor; kişi kendi katılığını genelde sorun olarak da görmüyor. Deneysel ölçümlerde OKKB’de ödülü erteleme kapasitesinin OKB’den belirgin biçimde yüksek çıkması, bu ayrımı destekliyor.
Klinik tabloda iki farklı görünüm tanımlanıyor: kurallara sıkı bağlı ve öfkeli “kontrolcü tip” ile erteleyen ve kendini eleştiren “kaygılı tip”. OKB tanılı bireylerin yaklaşık dörtte birinde OKKB de birlikte görülüyor; tedavi arayan gruplarda, sınırda kişilik bozukluğuyla birlikte, kişilik bozuklukları içinde en yüksek ekonomik yükle ilişkilendiriliyor.
Kanıta dayalı ilk seçenek bilişsel davranışçı terapi: açık uçlu bir çalışmada katılımcıların yüzde 83’ünde belirgin belirti azalması bildirildi. 📎 Tek randomize kontrollü ilaç çalışmasında fluvoksamin plasebodan anlamlı derecede üstün bulundu.
Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir.
Kaynaklar: Volkert ve ark. (2018), Br J Psychiatry · Pozza ve ark. (2021), Harvard Rev Psychiatry · Pinto ve ark. (2013), Biol Psychiatry · Pinto, Teller & Wheaton (2022), FOCUS · Skodol ve ark. (2002), Am J Psychiatry