Depresyon tedavisi sonrası nüksü en güçlü öngören şey tek bir soruydu: Eşiniz sizi ne kadar eleştirir? (Hooley, 1989)
Bazı insanlar kendilerine acımasız bir çıta koyar ve aynı cetveli fark etmeden en yakınlarına uzatır. Literatürdeki adı: diğerine yönelik mükemmeliyetçilik. Partnerden kusursuzluk beklemek ilişki stresiyle ilişkili bulundu. Eleştirel iklimin klinik bir karşılığı da var: 39 hastalık öncü çalışmada, eşini yüksek düzeyde eleştirel olarak deneyimleyen hastaların %59’u dokuz ayda nüks etti. Düşük eleştirel ortamda nüks hiç görülmedi.
Madalyonun öbür yüzü de ölçüldü. Kendini partneri tarafından takdir edilmiş hissedenlerde, ev işi adaletsizliğinin doyumu düşürücü etkisi kayboldu (2.193 katılımcı). Algılanan minnettarlık, tartışmaların ve maddi stresin ilişkiye zararını hafifletti (316 çift, 16 ay). Kritik bulgu şu: 615 çiftlik randomize çalışmada takdir kendiliğinden artmadı, çalışılınca arttı. Yani bu bir mizaç değil, beceri.
Uygulama için dört adım:
1. Somut söyleyin: “Bugün şunu üstlendin, fark ettim, teşekkür ederim.”
2. Sesli söyleyin: partnerler minneti olduğundan az algılıyor, içinizden geçirmeniz yetmiyor.
3. Hissettiğiniz kadarını söyleyin: şişirilmiş övgü samimiyet algısını düşürüyor.
4. Konuşmayı yumuşak açın: kişiliği değil davranışı konuşun.
Her slaytta ilgili çalışmanın künyesi var.