Kararlarımızın Yarısı Neden Hatalı Çıkıyor: Aşırı Güven Yanılgısı

Yönetici kararlarının yarısı, alındıktan iki yıl sonra ya hiç uygulanmıyor ya da yarım kalıyor. ABD ve Kanada’da, yirmi yıllık bir araştırma programında toplanan 356 kararın bulgusu bu. 📊

Bu araştırmanın adı “aşırı güven yanılgısı” değil, ama sonucu doğrudan ona işaret ediyor: kararı verirken hissedilen güven, kararın sonradan doğru çıkma olasılığıyla aynı şey değil. Psikoloji literatüründe buna güven doğruluk farkı deniyor.

Klinisyenlerin tanısal yargılarını inceleyen bir meta analiz, güven ile doğruluk arasındaki ilişkinin oldukça zayıf olduğunu buldu (r=0,15). Farklı karar görevlerini birleştiren daha geniş bir meta analiz de benzer bir tabloya işaret ediyor (R=0,22); ilişki genel olarak zayıf. Bunun bir nedeni de “kör nokta” yanılgısı: başkasının önyargılı düşündüğünü görmek kolay, kendi kararımızdaki aynı yanılgıyı fark etmek çok daha zor. 🧠

İki somut adım: kararını vermeden önce onun neden yanlış çıkabileceğine dair birkaç gerekçe yaz; bu, aşırı güveni azalttığı gösterilen az sayıda yöntemden biri. Ve kararı tek başına dayatmak yerine ilgili kişilere danış; bu, uygulamaya geçme oranını belirgin biçimde artırıyor.

Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir.

Kaynaklar:
Nutt (1999), Academy of Management Executive
Koriat, Lichtenstein ve Fischhoff (1980), Journal of Experimental Psychology
Miller, Spengler ve Spengler (2015), Journal of Counseling Psychology
Jin, Verhaeghen ve Rahnev (2022), Psychonomic Bulletin & Review
Pronin, Lin ve Ross (2002), Personality and Social Psychology Bulletin

Sunum dosyasını indirin