Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO515

Paraguay kamu sağlık sisteminin psikiyatrik acillerinde klinik sosyal profillerin kümelenmesi: klinik karar verme ve yönetim açısından çıkarımlar

CLUSTERING OF CLINICAL-SOCIAL PROFILES IN PSYCHIATRIC EMERGENCIES OF PARAGUAY'S PUBLIC HEALTH SYSTEM:IMPLICATIONS FOR CLINICAL AND MANAGEMENT DECISION-MAKING

Psikiyatrik acil başvurularında beş farklı klinik sosyal profil belirlenmiş, yatış kararını yalnız akut belirti şiddeti değil sosyal kırılganlığın da bağımsız biçimde etkilediği gösterilmiştir.

Amaç, düşük kaynaklı sistemlerde psikiyatrik acil başvurularında klinik sosyal profilleri belirlemek ve bu profillerin Psikiyatrik Yoğun Bakım Ünitesi (Psychiatric Intensive Care Unit, PICU) şiddet ölçütleri ve ilk yönetim kararlarıyla ilişkisini değerlendirmektir. Paraguay Ulusal Psikiyatri Hastanesi'nde Ocak ile Haziran 2025 arasında değerlendirilen 229 yetişkinin yapılandırılmış acil kayıtları retrospektif analitik kesitsel desenle incelenmiş; çoklu atama (multiple imputation), tanımlayıcı ve iki değişkenli istatistikler, TwoStep kümeleme (two-step cluster analysis) ve yatış yordayıcıları için ikili lojistik regresyon (binary logistic regression) uygulanmıştır. Örneklemin ortalama yaşı 31,4; %52,0'si kadın, %53,3'ü işsizdir; önceki psikiyatrik yatış %41,0, ilaç kesme %37,1, tıbbi komorbidite %50,7 ve planı olan aktif intihar düşüncesi %16,6 oranındadır. PICU şiddet ölçütlerinde psikiyatrik kötüleşme %95,2, ayaktan tedavi başarısızlığı %72,5, kendine zarar verme riski %62,0 ve heteroagresyon riski %32,3 bulunmuştur. Kümeleme beş profil ortaya koymuştur: kırılgan ancak kompanse ayaktan izlem, dürtüsellikle giden intihar riski, en büyük küme olan kronik dekompansasyon (n=73), akut ajitasyon ya da ilk atak, ve dekompansasyona eklenen ağır sosyal kırılganlık; geçerlilik Silhouette katsayısı 0,34 ve gruplar arası varyansın %67,8'i ile desteklenmiştir. Kümeler arasında yaş (F(4,224)=3,92; p=0,004), cinsiyet (ki kare=8,21; p=0,042) ve intihar düşüncesi (ki kare=21,36; p<0,001) açısından anlamlı fark saptanmıştır. Yatışın başlıca yordayıcıları planı olan aktif intihar düşüncesi (olasılık oranı (odds ratio, OR)=3,14; %95 güven aralığı (confidence interval) 1,38 ile 7,11), belirgin psikiyatrik kötüleşme (OR=2,67; 1,15 ile 6,21) ve ayaktan tedavi başarısızlığıdır (OR=2,45; 1,04 ile 5,76). Yazarlar, tanı temelli sınıflamanın yakalayamadığı bu çok boyutlu heterojenliğin, özellikle yatak ve toplum temelli izlem seçeneklerinin sınırlı olduğu ortamlarda triyaj, erken risk sınıflaması ve kaynak dağılımını güçlendirebileceğini belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri