Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO254

Uganda'nın Kampala kentindeki ortaokul ve lise öğrencilerinde ruh sağlığı bilgisi, ruhsal hastalığa yönelik damgalama ve yardım arama

MENTAL HEALTH KNOWLEDGE, STIGMA TOWARDS MENTAL ILLNESS, AND HELP-SEEKING AMONG ADOLESCENTS IN SECONDARY SCHOOLS IN KAMPALA, UGANDA

Kampala'daki ergenlerde ruh sağlığı bilgisi düşük ile orta düzeydedir, sosyal mesafe koyma eğilimi yüksektir ve ergenler ruh sağlığı uzmanından yardım almaya açık olsalar da en kolay ulaşılabilir kaynak olan öğretmenlerden yardım istemeye isteksizdir.

Çalışmanın amacı, ergenlik döneminde ve yaşam boyu yardım aramanın önündeki temel engeller olan damgalama, düşük ruh sağlığı okuryazarlığı ve erişim sorunları karşısında, Uganda'daki ergenlerde mevcut ruh sağlığı bilgisini, damgalamayı ve yardım arama davranışını değerlendirmektir. Kesitsel tasarımla, Kampala bölgesindeki üç ortaöğretim okulundan 10 ila 18 yaş arası 889 ergen, bir ruh sağlığı okuryazarlığı müdahalesinden önce standardize öz bildirim ölçeklerini doldurmuştur; kullanılan ölçekler MAKS (ruh sağlığı bilgi çizelgesi), AMHLQ (ergen ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeği), RIBS (bildirilen ve amaçlanan davranış ölçeği), PPMI-TR (ruhsal hastalığı olan kişilere yönelik önyargı) ve SELF-I ile GHSQ'dur. Örneklemin ortalama yaşı 15,2 yıl olup %53,7'si kız (n = 477), %43,5'i erkektir (n = 387). Ergenlerde ruh sağlığı bilgisi düşük ile orta düzeyde saptanmıştır (AMHLQ ortalama 64,0; standart sapma 13,0; 138 üzerinden. MAKS ortalama 16,4; standart sapma 5,2; 60 üzerinden); depresyon (%76,7) ve madde bağımlılığı (%72,6) ruhsal hastalık olarak iyi tanınırken, katılımcıların %52,3'ü şizofreninin, %31,8'i bipolar bozukluğun ruhsal hastalık olup olmadığını bilmediğini belirtmiştir. Damgalama alanında PPMI-TR ortalaması 73,8 (standart sapma 13,3) olup düşük puanlar daha yüksek önyargıya işaret etmekte, ergenler ruhsal hastalığı olan kişilerin yaşam güçlüklerinden kaçtığı (%64,1) ve öngörülemez olduğu (%77,0) görüşlerine katılmaktadır; RIBS ortalaması 18 üzerinden 12,30 (standart sapma 3,52) ile gelecekte sosyal mesafe koyma olasılığının yüksek olduğunu göstermekte, sosyal yakınlaşma isteği en düşük düzeyde ruhsal hastalığı olan biriyle aynı evde yaşama konusundadır. Daha yüksek ruh sağlığı bilgisi daha düşük damgalama (r = 0,166; p < 0,01) ve daha düşük önyargı (r = 0,106; p < 0,01) ile, ayrıca kişinin kendi ruh sağlığını değerlendirme kapasitesiyle ilişkilidir (SELF-I ortalama 12,34; standart sapma 4,4); daha düşük önyargı daha az sosyal mesafe ile güçlü biçimde bağlantılıdır (RIBS r = 0,428; p < 0,001). Yardım arama niyetinde ergenler en çok ebeveyn ya da bakım verenden (%68,9 olası) ve ruh sağlığı uzmanından (%66,8 olası) yardım almaya açıkken, okuldaki öğretmenlerden yardım istemeye isteksizdir (%63,4 olası değil); bulgular düşük ve orta gelirli ülkelerde ergenlere yönelik bölgesel ve kültürel olarak temellendirilmiş ruh sağlığı okuryazarlığı ve damgalama azaltma müdahalelerinin gereğine işaret etmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri