Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO068

Psikiyatrik tanılarda bozukluklara ve tanı sistemlerine göre değerlendiriciler arası güvenirlik: sistematik derleme ve çok düzeyli meta-analiz

INTER-RATER RELIABILITY OF PSYCHIATRIC DIAGNOSES ACROSS DISORDERS AND DIAGNOSTIC SYSTEMS: A SYSTEMATIC REVIEW AND MULTILEVEL META-ANALYSIS

Erişkin psikiyatrik tanılarda birleştirilmiş değerlendiriciler arası uyum orta ile belirgin düzeydedir (κ = 0,69) ve yapılandırılmış tanı görüşmeleri belirgin biçimde daha yüksek güvenirlikle ilişkilidir.

Amaç, başlıca erişkin psikiyatrik bozukluklarda tanısal uyumu nicelendirmek ve tanı el kitapları ile değerlendirme araçlarının değerlendiriciler arası güvenirlik (inter-rater reliability) üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntemde PubMed, Web of Science, Embase ve Scopus başlangıçtan Mart 2025'e dek taranmış; erişkinlerde psikiyatrik tanılar için Cohen kappa (Cohen's κ) bildiren 112 çalışma ölçütleri karşılamış, yeterli istatistiksel bilgi sunan 67 bağımsız örneklemden 425 etki büyüklüğü (effect size) çok düzeyli (multilevel) rastgele etkiler modeline alınmış, moderatör analizleriyle el kitabı ve araç etkisi incelenmiştir. Genel birleştirilmiş uyum orta ile belirgin düzeyde bulunmuştur (κ = 0,69; %95 güven aralığı (95% CI) 0,67 ile 0,72) ve heterojenlik (heterogeneity) belirgindir (I² = %95). Tanı kategorilerine göre birleştirilmiş κ değerleri duygudurum bozukluklarında 0,74 (0,71 ile 0,78), obsesif kompulsif bozuklukta 0,73 (0,64 ile 0,82), yeme bozukluklarında 0,72 (0,65 ile 0,80), psikotik bozukluklarda 0,71 (0,66 ile 0,75), travma sonrası stres bozukluğunda 0,68 (0,58 ile 0,78), anksiyete bozukluklarında 0,65 (0,60 ile 0,70), kişilik bozukluklarında 0,65 (0,59 ile 0,72) ve diğer bozukluklarda 0,69 (0,63 ile 0,75) olmuştur. Tanı el kitapları uyumu anlamlı biçimde etkilemiş; kestirilen κ değerleri DSM-III için 0,499, DSM-IV için 0,757, DSM-5 için 0,799, ICD-9 için 0,778, ICD-10 için 0,795 ve ICD-11 için 0,716 bulunmuş, yani DSM-III temelli tanılar sonraki DSM ve ICD sürümlerinden daha düşük güvenirlik göstermiştir. Değerlendirme araçları arasında en yüksek kestirilen κ değerleri SCID-5-CV (0,977), CIDI, ES ve DRS grubu (0,959) ile CIDI 2.1 (0,924) için bildirilmiş; poster az sayıda çalışmayla temsil edilen araçlara ait kestirimlerin temkinli yorumlanması gerektiğini not etmektedir. Huni grafiği (funnel plot), etki büyüklüklerinin standart hatalara karşı dağılımını yayın yanlılığı olmaksızın beklenen %95 sınırlarıyla birlikte göstermektedir. Sonuç olarak güncel sınıflandırma sistemleri benzer güvenirlik gösterse de, klinik ve araştırma ortamlarında tanısal tutarlılığı artırmak için yapılandırılmış tanı görüşmeleri gerekli görünmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri